Benelux-kantoor Brussel - Foto: Kaihsu Tai (Wikimedia)

“Wat we met elkaar willen voorkomen is dat de Britten fluitend de Europese Unie uitwandelen en vervolgens de overgebleven lidstaten tegen elkaar uitspelen”, zei Martin van Rooijen tijdens een debat over de Brexit. Na de Brexit zijn er nieuwe coalities nodig. Het Kamerlid van 50PLUS pleitte voor meer samenwerking in Benelux-verband. “Dat zijn drie landen die samen een sterke vuist kunnen maken.” Zet in op een forse uitbreiding van de samenwerking met België en Luxemburg, hield Van Rooijen minister-president Rutte voor.

De regeringsleiders van 27 EU-landen hebben met een ongekende eenheid en snelheid op 29 april een akkoord bereikt over de richtsnoeren voor de onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk over de Brexit. “Dat is wel een goed begin, maar op geen stukken na het halve werk. Want we staan nog maar aan het prille begin van een lang en buitengewoon moeizaam proces”, aldus Kamerlid Martin van Rooijen in een debat met minister-president Rutte over de laatste EU-top.


Messen zijn geslepen

50PLUS vraagt zich af hoe lang die eensgezindheid kan duren. Namens 27 landen gaat Michel Barnier onderhandelen met de Britten over de rechten van EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk, het nakomen van financiële verplichtingen en de grensproblematiek tussen Ierland en Noord-Ierland. “Hij heeft vorige week duidelijk gemaakt er stevig tegenaan te gaan”, zei Van Rooijen. “Op haar beurt gaf de Britse premier May te kennen dat zij niet van plan is met zich te laten sollen. Kortom: de messen zijn geslepen, zoals de Volkskrant vorige week treffend schreef. Maar zo gaat dat aan de vooravond van belangrijke onderhandelingen.”


Afspraak is afspraak

Bovenaan de prioriteitenlijst staat voor 50PLUS het garanderen van blijvende rechten voor mensen in het Verenigd Koninkrijk die afkomstig zijn uit andere EU-landen. Martin van Rooijen: “Daarbij gaat het om mensen die nu al in het Verenigd Koninkrijk wonen en diegenen die zich daar tussen nu en het moment van de daadwerkelijke uittreding vestigen. Zij moeten zich geen zorgen hoeven te maken over hun pensioen, zorg, werk, studie of verblijfsstatus. Kan minister-president Rutte de Kamer verzekeren dat er op dit punt geen concessies zullen worden gedaan? En geldt datzelfde voor de voorwaarde dat er pas sprake is van een positieve ontwikkeling in de onderhandelingen als het Verenigd Koninkrijk bereid is zijn financiële verplichtingen na te komen. Niet als exit-straf, maar volgens het principe ‘afspraak is afspraak’.”


Lakmoesproef

De lakmoesproef van de eenheid in de Europese Unie komt in het najaar, stelde het Kamerlid van 50PLUS. “Want dan gaan de Nederlandse minister-president en zijn collega’s toetsen of er in de eerste fase van de onderhandelingen voldoende voortgang wordt gemaakt om al eens voorzichtig naar de tweede fase te gaan kijken. Het is duidelijk dat onze huidige demissionaire minister-president op dat punt enige haast heeft. Hij wil graag dat de belangen van Nederland, Ierland en Denemarken als – wat hij noemt – ‘zwaar geraakte lidstaten’ goed worden gehoord en meegewogen in de onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk.


Geen glazen bol

“Je hebt geen glazen bol nodig om te kunnen voorspellen dat de discussies tussen de 27 lidstaten op dat moment heftig zullen zijn. Want wanneer is er sprake van ‘voldoende voortgang in de onderhandelingen? 27 regeringen, parlementen en het Europees parlement gaan daar allemaal hun invulling aan geven.”

 

“We kennen premier Rutte als een onverstoorbare optimist, maar hij ziet deze donderwolken toch ook op zich afkomen?”



Tegen elkaar uitspelen

De morrende mevrouw May zei vorige week dat er mensen in Brussel zijn die niet willen dat de onderhandelingen slagen en dat de pers de Britse positie verkeerd weergeeft. “Bij een mislukken van de onderhandelingen is niemand gebaat, zeker Nederland niet”, constateerde Martin van Rooijen. “Maar wat we met elkaar willen voorkomen is dat de Britten fluitend de Europese Unie uitwandelen en vervolgens de overgebleven lidstaten tegen elkaar uitspelen.”


Wederzijdse gevolgen

De onderhandelingen zouden zomaar kunnen mislukken en over dat scenario heeft 50PLUS nog wel een aantal vragen. “Als er na twee jaar geen resultaat is, wat zijn dan wederzijds de gevolgen, hoe staat het dan met belangrijke zaken als de rechten van de EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk en de financiële verplichtingen? Is er dan zicht op een handelsakkoord? Ziet minister-president Rutte het bewust laten mislukken van de onderhandelingen als een mogelijke strategie van premier May?”, vroeg Van Rooijen.


Samenwerking in Benelux-verband

Het is een publiek geheim dat Nederland een politiek belang had bij een Europese Unie met de Britten erbij. “Nederland zal nieuwe coalities moeten sluiten, willen we niet in een hoek terecht komen achter de as Duitsland-Frankrijk. In een brief aan de Kamer van 10 maart maakte minister Koenders daar ook al een opmerking over. 50PLUS hoort graag van minister-president Rutte hoe hij tegen de vorming van die nieuwe coalities aankijkt en in welke richting hij dan denkt. Waarom zoekt Nederland bijvoorbeeld niet veel meer de samenwerking op in Benelux-verband? Dat zijn toch drie landen die samen een sterke vuist kunnen maken. Zet in op een forse uitbreiding van de samenwerking met België en Luxemburg, temeer daar het hier gaat over 3 van de 6 oprichters”, aldus Martin van Rooijen.

© 9 mei 2017