Benelux vlaggen schilden

De Benelux moet de krachten bundelen en zich veel sterker manifesteren, om te voorkomen dat we door Duitsland en Frankrijk in de Europese Unie tegen elkaar worden uitgespeeld. “Want de Frans-Duitse trein wacht niet op Nederland”, zei Kamerlid Martin van Rooijen.

Nederland raakt twee van zijn historische bondgenoten deels kwijt: de verbondenheid met de Verenigde Staten staat onder druk en het Verenigd Koninkrijk neemt afscheid van de Europese Unie. “Wie zijn onze nieuwe partners?”, vroeg Martin van Rooijen zich hardop af bij een debat met minister-president Mark Rutte over Europa. “En kunnen we met deze landen voldoende ‘common ground’ vinden om niet door Duitsland en Frankrijk uit elkaar gespeeld te worden?”


Sterker manifesteren

Het Kamerlid van 50PLUS pleitte voor het samen optrekken in Benelux-verband en het bundelen van krachten van deze drie landen. “Het gaat om drie van de zes oprichters van de oorspronkelijke EEG”, zei Van Rooijen. “De gezamenlijke economie van de Benelux is van vergelijkbare omvang als die van Spanje, Australië of Rusland. De Benelux moet niet zo bescheiden zijn en zich veel sterker manifesteren, ook tegenover het nieuwe Frans-Duitse bondgenootschap. Want de Frans-Duitse trein wacht niet op Nederland.”


Zoeken naar vernieuwing in Europa

Martin van Rooijen stelde in het debat met premier Rutte dat de fractie van 50PLUS positief is over het zoeken naar vernieuwing in Europa. “Maar wel met de volgende uitgangspunten: geen verdere uitbreiding, geen superstaat, hervorming binnen bestaande kaders en goed kijken wat er beter, efficiënter en misschien ook wel goedkoper kan!” •••

► Kamerlid Martin van Rooijen refereerde in zijn inbreng aan de ‘de grootste Europeaan’ Helmut Kohl. Hieronder leest u de volledige inbreng van Van Rooijen bij het debat over de Europese top met minister-president Mark Rutte:

“We kunnen niet over de toekomst van de EU filosoferen als we de historie niet tot zijn recht laten komen. In het 10-puntenplan van november 1989 stelde Helmut Kohl dat de Duitse eenheid en de Europese eenwording twee kanten zijn van dezelfde medaille. Hij wordt in Duitsland ‘Der Kanzler der Einheit’ genoemd en in Europa de grootste Europeaan. Tegenover de Duitse eenwording offerde hij de Deutschmark op: het symbool van de Duitse economische kracht. Een zoenoffer aan Frankrijk. Niemand was overigens klaar voor de euro. Beide stappen waren lang voor onmogelijk gehouden. Het gebeurde toch.

Nu staan we, door de Brexit en de verkiezing van de jonge president Macron, wellicht aan de vooravond van een tweede generatie van de Frans-Duitse as. Een nieuw Europees motorblok. Waartoe zal dat leiden? Een stap naar verdere Europese integratie en een politieke unie? Welke concessies zal Merkel willen doen aan Frankrijk op bijvoorbeeld het gebied van de begrotingsregels? En dan komt de Europese Commissie met plannen voor een EU-minister van Financiën, een eurozonebegroting, een eurodepositogarantiestelsel, Eurobonds en zelfs de euro voor alle 27 EU-landen op termijn. Graag de visie van de minister-president op deze plannen.

De vraag is natuurlijk: is dit voor Nederland een kans of een bedreiging? Nederland voelt sinds de verkiezing van president Trump dat de verbondenheid met de Verenigde Staten op z’n minst onder druk staat. Nu ook het Verenigd Koninkrijk afscheid neemt van de EU moeten we concluderen dat Nederland twee historische bondgenoten deels kwijtraakt. Voorzitter, het perspectief is gedraaid. Zijn wij goed voorbereid en wat is de strategie voor deze nieuwe toekomst? Wie zijn onze nieuwe partners en kunnen we met deze landen voldoende common ground vinden om niet met gemak door Duitsland en Frankrijk uit elkaar gespeeld te worden?

Vorige week heeft de premier gesproken met de Franse president Macron en maandag hebben de leiders van de Benelux-landen in Warschau gesproken met de vier Visegrád-landen. Graag horen we van de premier zijn impressies van deze gesprekken. Op welke wezenlijke terreinen overlappen onze belangen met die van Frankrijk en de Visegrád-landen? Ook willen wij heel graag weten wat zijn verwachtingen zijn voor de geplande bijeenkomst vanavond van de Benelux-landen met de drie Baltische staten en de drie Scandinavische landen.

Wij waarderen het samen optrekken in Benelux-verband. Zou de minister-president nader willen ingaan op zijn visie op de positie van deze drie landen in de Europese Unie? Is hij het met ons eens dat het tijd is voor een nieuw initiatief voor bundeling van krachten van deze drie landen. Het gaat om 3 van de 6 oprichters van de oorspronkelijke EEG. De gezamenlijke economie van de Benelux is van vergelijkbare omvang als die van Spanje, Australië of Rusland. De Benelux moet niet zo bescheiden zijn en zich veel sterker manifesteren, ook tegenover de nieuwe Frans-Duitse entente. Zitten Nederland en België op één lijn? Voelt de minister-president zich door zijn demissionaire status geremd om noodzakelijke initiatieven te nemen op Europese dossiers? De Frans-Duitse-trein wacht niet op Nederland. Wij overwegen in tweede termijn een motie in te dienen over de intensivering van de Benelux-samenwerking.

De fractie van 50PLUS is positief over het zoeken naar vernieuwing in Europa. Wel met de volgende uitgangspunten: geen verdere uitbreiding, geen superstaat; hervorming binnen bestaande kaders en goed kijken wat er beter, efficiënter en misschien ook wel goedkoper kan. Is de minister-president het met deze uitgangspunten eens?


Migratie

Een ander belangrijk onderwerp op de agenda van de Europese Raad is migratie. Vorige week is een nieuwe rapportage van het Partnership Framework on Migration verschenen dat op de top besproken wordt. Graag het oordeel van de premier over de uitkomsten van deze rapportage. En welke initiatieven gaat hij inbrengen om de zaken die volgens dit rapport moeten worden verbeterd, aan te pakken? Welke rol ziet hij daarbij voor Nederland weggelegd?


Veiligheid

Een enkele opmerking over het veiligheidsbeleid. Voor 50PLUS blijft het uitgangspunt dat de Unie geen krijgsmacht gaat samenstellen die militair actief wordt in het zogenoemde zware geweldsspectrum. Daarvoor hebben we de NAVO als hoeksteen van het veiligheidsbeleid van de daarin samenwerkende landen. Voor zover ik weet is er goed overleg tussen NAVO en de EU over wie welke taken uitvoert en dat lijkt me prima. Complementair opereren is het uitgangspunt en de samenwerking op het gebied van veiligheid moet concrete voordelen opleveren door dingen samen en slimmer en op termijn ook goedkoper te doen.


Brexit

Tenslotte de Brexit. Tegen veel verwachtingen in, is maandag begonnen met de onderhandelingen. Kan de premier informatie geven over de agenda afspraken die maandag zijn gemaakt? Minister Koenders heeft vorige week in de commissie Europese Zaken nadrukkelijk gezegd dat wat hem betreft de deur van de Unie wagenwijd open staat als de Britten alsnog besluiten af te zien van een Brexit. Gebruikt de minister-president dezelfde woorden en verwacht hij dat 26 andere regeringsleiders ook de deur wagenwijd open houden voor de Britten als ze zich zouden bedenken?”

► Motie

De Kamer,

gehoord de beraadslaging

constaterende dat met het vertrek van het Verenigd Koninkrijk een voor Nederland belangrijke bondgenoot in de Europese Unie wegvalt;

overwegende dat het voor de positie van Nederland in de Europese Unie van belang is om met anderen samen te werken;

overwegende dat de Benelux door zijn politieke en economische positie binnen de Europese Unie een factor van belang is;

verzoekt de Regering te verkennen op welke wijze de samenwerking met België en Luxemburg binnen de Europese Unie kan worden geïntensiveerd en de Kamer per brief te informeren over de uitkomsten van de verkenning.

En gaat over tot de orde van de dag

Van Rooijen
Bisschop

De motie werd nipt verworpen

© 21 juni 2017