Martin van Rooijen actie gas site

De Wet DBA – waarin is vastgelegd dat zzp’ers een modelovereenkomst afsluiten met hun opdrachtgever – is ‘een bureaucratisch gedrocht voor de samenleving’, zei Kamerlid Martin van Rooijen.

Ruim een jaar geleden ging de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) in. Zzp’ers moeten sinds die tijd een modelovereenkomst sluiten met hun opdrachtgever bij het aangaan en uitvoeren van een opdracht. Maar met de wet is veel mis: er blijkt nauwelijks handhaving te zijn. En allerlei fiscale privileges leidden er per saldo toe dat zzp’ers geen belasting en geen premies volksverzekeringen betalen tot een inkomen van 23.000 euro. “Deze wet lijkt steeds meer op een eindeloze hindernisbaan voor de bewindslieden en een bureaucratisch gedrocht voor de samenleving”, zei Martin van Rooijen bij een debat over de Wet DBA in de Tweede Kamer.


Explosieve groei

Het probleem met de Wet DBA is volgens Martin van Rooijen (foto boven) ontstaan door de explosieve groei van het aantal zzp’ers, door een veel te ver doorgeschoten fiscaal stimuleringsbeleid. “Tegen de aanzuigende werking van de enorme voordelen voor zzp’ers en hun opdrachtgevers is geen handhavings- en controlemiddel opgewassen”, zei het Kamerlid van 50PLUS tegen staatssecretaris Wiebes.


Niet tornen aan arbeidsrecht

50PLUS wil niet dat er aan het arbeidsrecht getornd wordt ten faveure van een betere werking van de Wet DBA. “Dan maken we de arbeidsverhoudingen en de rechten van alle werknemers in heel Nederland ondergeschikt aan een relatief beperkt probleem van schijnzelfstandigheid. Dat is voor 50PLUS een onbespreekbare marsroute”, aldus Martin van Rooijen. 


Ongeneeslijk zieke regeling

Martin van Rooijen voorspelde tijdens het debat dat het dossier Wet DBA één van de grootste struikelblokken in een formatie zal worden. “50PLUS hoopt op veel meer dan alleen palliatieve zorg voor een ongeneeslijk zieke regeling!” •••

 

► De volledige inbreng van Kamerlid Martin van Rooijen bij het debat over de uitvoerings- en handhavingsproblematiek Wet DBA met staatssecretaris Eric Wiebes:

“We spreken vandaag met elkaar over het rapport ‘Onderzoek varianten kwalificatie arbeidsrelatie’, uitgebracht door het Ministerie van Sociale Zaken. In dit rapport zijn tien beleidsvarianten uitgewerkt met als doel de problemen die door sommigen worden ervaren op te lossen. De ambtenaren die het rapport hebben geschreven concluderen zelf overigens dat de voorstellen de weerstand tegen de Wet DBA niet zullen wegnemen.
 
Bijna vier op de tien zzp’ers betalen geen cent inkomstenbelasting. Volgens Leo Stevens houdt een zzp’er met een bruto inkomen van 24.000 euro ruim 28.000 aan besteedbaar inkomen over. Deze fiscale privileges leidden er per saldo toe dat zzp’ers geen belasting en geen premies volksverzekeringen zoals AOW-premie hoeven te betalen over hun eerste 24.000 euro aan inkomen.
 
Ik heb al vaker gezegd: de olifant in de kamer is de explosieve groei van het aantal zzp’ers, door een veel te ver doorgeschoten fiscaal stimuleringsbeleid. Tegen de massieve aanzuigende werking van de enorme voordelen voor zzp’ers en hun opdrachtgevers is geen handhavings- en controlemiddel opgewassen. IBO-ZZP concludeert ook dat in Nederland een groot verschil bestaat in fiscale en arbeidsrechtelijke behandeling tussen zzp’ers en werknemers en dat dit de druk vergoot op de uitkomst van de kwalificatie. Andere landen hebben over het algemeen minder generieke fiscale ondernemersregelingen! Het kabinet deelt deze analyse van de IBO-werkgroep, maar is van mening dat daar eerst een brede politieke en maatschappelijke discussie over moet worden gevoerd. Die brede discussie is wat ons betreft niet nodig want de diagnose is al helder en de geopperde varianten zijn slechts symptoombestrijding. Mijn advies aan de bewindslieden en aan mijn collega-Kamerleden luidt dan ook: Primum non nocere, oftewel: Ten eerste doe geen kwaad.

Want na kennis genomen te hebben van de oplossingsvarianten moet ik concluderen dat ze simpelweg niet voldoende aansluiten op het probleem en de oorzaken. Uit het overzicht van de situatie in buitenlandse stelsels blijkt overigens dat de definitie van de arbeidsovereenkomst in de meeste Europese landen uiteindelijk door de rechterlijke macht wordt bepaald aan de hand van feiten en omstandigheden, ongeacht de kwalificatie die die partijen aan de overeenkomst geven. Gezag en ondergeschiktheid vormen in alle Europese landen verreweg het belangrijkste criterium. Zo denk ik er ook over. Kan staatssecretaris Wiebes toelichten wat er mis is met deze benadering?
 
Heeft het kabinet zelf inmiddels het voornemen om een of meerdere aanbevelingen van de ambtelijke werkgroep over te nemen? En is het voor het kabinet een reële optie om het arbeidsrecht aan te passen, ten faveure van een betere werking van de Wet DBA? Daaraan tornen is voor ons een onbespreekbare marsroute want dan maken we de arbeidsverhoudingen en de rechten van alle werknemers in heel Nederland, ondergeschikt aan een relatief beperkt probleem van schijnzelfstandigheid.

Terugkomend op de oorzaak van de problematiek. Mijn fractie staat positief tegenover het koppelen van de zelfstandigenaftrek en de MKB-winstvrijstelling aan de verplichting om een arbeidsongeschiktheidsverzekering en een pensioenregeling af te sluiten, eventueel bij een op te richten pensioenfonds voor zelfstandigen. Daarnaast wordt het naar mijn mening ook tijd om de flexibiliteit van zzp’ers te beprijzen met minimumtarieven. Daarmee zou een aanzienlijk deel van de geïnstitutionaliseerde aantrekkelijkheid van het zzp-schap al kunnen worden weggenomen, zonder te moeten wachten op een brede belastingherziening. Als de groei van het aantal zelfstandigen wordt afgeremd of omgebogen, dan verkleinen we meteen ook de problemen die we met dit wetsvoorstel trachten op te lossen. Want vindt de staatssecretaris van deze oplossingsrichting en wat zouden volgens hem de effecten zijn van een dergelijke maatregel op het aantal mensen wat met de Wet DBA te maken krijgt?
 
Zolang we niet praten over de oorzaken, blijft het handhaven van deze wet voor ons de beste optie. Indien de staatssecretaris ons kan overtuigen dat dat echt geen optie meer is, dan ontstaat er een totaal nieuwe situatie waarvoor ik niet direct een oplossing zie. Ik voorspel dat dit dossier een van de grootste struikelblokken in een formatie zal worden. 50PLUS hoopt op veel meer, dan alleen palliatieve zorg voor een ongeneeslijk zieke regeling.”

© 29 juni 2017