MvR Debat 01

Als miljoenen gepensioneerden en pensioendeelnemers in 2021 en 2022 gekort worden, is dat een schande! Want de fondsen puilen uit, de rendementen zijn goed en de economie kookt over.

Vandaag werd in de Tweede Kamer het initiatiefwetsvoorstel behandeld waarin 50PLUS verzoekt om een tijdelijke bodem van 2 procent in de rekenrente waarmee pensioenfondsen moeten rekenen. De bodem blijft liggen zolang de Europese Centrale Bank (ECB) doorgaat met het zwaar bekritiseerde opkoopprogramma, maar maximaal voor de duur van vijf jaar. Zo worden pensioenkortingen in de komende jaren voorkomen. Indiener Martin van Rooijen zat vandaag in Vak K, het vak in de plenaire zaal waar normaalgesproken het kabinet plaatsneemt. De plaats van Martin achter het spreekgestoelte van de Tweede Kamer werd namens 50PLUS ingenomen door Kamerlid Corrie van Brenk. 

‘Wij rekenen op de steun van het weldenkende deel der natie’

CvB DebatCorrie van Brenk (foto links) zei dat 50PLUS de schande wil voorkomen dat miljoenen gepensioneerden en deelnemers in 2021 en 2022 worden gekort, terwijl de fondsen uitpuilen, de rendementen goed zijn en de economie overkookt. “Wij rekenen op de steun van het weldenkende deel der natie”, zei het Kamerlid van 50PLUS, die aangaf dat het kabinet heeft geoogst wat ze heeft gezaaid: jarenlange angst en onzekerheid. “Angst en onzekerheid over het pensioenstelsel van het land met verreweg de grootste pensioenreserves ter wereld. En die reserves zijn in een periode van 10 jaar in omvang geëxplodeerd van 700 naar ruim 1300 miljard euro. En tóch is er geen compensatie voor alle gestegen prijzen…”

‘Het geld is er wel, maar het wordt door de lage rekenrente weggetoverd’

“Zo kan het dus gebeuren dat het pensioenvermogen stijgt van 700 naar ruim 1300 miljard, terwijl degenen die al dat geld door premies bij elkaar hebben gelegd jaar in jaar uit teleurgesteld worden”, zei Corrie van Brenk. “En inmiddels, 10 jaar verder, zijn zij niet meer zomaar teleurgesteld. Ze zijn gedesillusioneerd. En terecht! Zij zijn crediteuren van hun pensioenfonds, maar zien hun vorderingen verdampen. Het geld is er wel, maar het wordt door de lage rekenrente weggetoverd.”

‘50PLUS wil voorkomen dat politici met een dubbele agenda miljoenen mensen hun toekomstverwachting afpakken’

Corrie van Brenk wist al wat de tegenwerpingen van de tegenstanders voor een bodem in de rekenrente zouden zijn. Zij zullen zeggen “dat 50PLUS de pot wil laten leegeten door de gepensioneerden van vandaag. Maar niets is minder waar!” Corrie zei dat er een karikatuur wordt gemaakt van het plan van 50PLUS, maar dat steeds meer deskundigen – “échte deskundigen” – zich positief over het initiatief uitlaten.  “Wij hebben op dit dossier een groeiend leger van deskundigen aan onze zijde en met hen willen wij slechts voorkomen dat politici met een dubbele agenda de pensioenpotten laten exploderen, terwijl ze tegelijkertijd miljoenen mensen hun toekomstverwachting afpakken!”

‘Wie zegt dat het generatie-effect onrechtvaardig is voor jongeren maakt zich volkomen belachelijk’

Corrie zei niet te zullen accepteren als Kamerleden de indruk wekken dat het wetsvoorstel niet generatieneutraal is. “Want dat is het wel! Zelfs het Centraal Planbureau heeft bevestigd dat dat de generatie-effecten beperkt blijven tussen +1 of -1 procent. Gepensioneerden hebben over de periode 2006 – 2016 maar liefst 7 procent van het totale pensioenvermogen, oftewel ongeveer 100 miljard euro, overgedragen aan jongeren. Dat kan niemand ontkennen! In dat licht maakt iedereen die vandaag zegt dat een generatie-effect van +1 procent of -1 procent onrechtvaardig is voor jongeren zichzelf volkomen belachelijk!” 

> Lees ook: Waarom wetsvoorstel voor rekenrente pensioenfondsen?

De volledige inbreng namens 50PLUS van Kamerlid Corrie van Brenk bij het debat over het Wetsvoorstel Van Rooijen tot tijdelijke wijziging van o.a. de Pensioenwet i.v.m. het invoeren van een maatregel tot onder meer aanpassing van de disconteringsvoet waartegen pensioenfondsen hun pensioenverplichtingen moeten berekenen:

“Sinds het uitbreken van de kredietcrisis in 2008 zijn de aanvullende pensioenuitkeringen in Nederland  niet of nauwelijks meer gestegen. Geen compensatie voor de gestegen prijzen. Iets wat altijd vanzelfsprekend leek, en wat voor werkenden nog steeds vanzelfsprekend is, blijkt bij de pensioenen helemaal niet zo vanzelfsprekend te zijn. Een harde les voor miljoenen Nederlanders. Niet alleen voor de gepensioneerden, die al 10 jaar tegen een vlakke inkomensontwikkeling aankijken, maar ook al die miljoenen Nederlanders die nog actief deelnemen aan een pensioenregeling en daar heel veel premie voor betalen. Zij hebben hun toekomstverwachtingen naar beneden moeten bijstellen. In combinatie met de verhoging van de AOW-leeftijd en een batterij crisismaatregelen waar ouderen ook op geen enkele wijze zijn gespaard heeft het kabinet geoogst wat ze heeft gezaaid. Jarenlange angst en onzekerheid. Angst en onzekerheid over het pensioenstelsel van het land met  verreweg de grootste pensioenreserves ter wereld. En die reserves zijn, in dezelfde periode van 10 jaar die ik net noemde, in omvang geëxplodeerd van 700 naar ruim 1300 miljard euro.

Ik herhaal: in de 10 jaren sinds het uitbreken van de crisis is het Nederlandse pensioenvermogen gestegen van 700 miljard naar ruim 1300 miljard euro. En toch geen compensatie voor gestegen prijzen. Geen mechanisme dat ervoor zorgt dat gepensioneerden en deelnemers op een of andere manier iets terugzien van de enorme overrendementen. Dat is natuurlijk niet allemaal volledig de schuld van dit kabinet, dat zou niet eerlijk zijn, maar zij verdedigen het wel. En dat doen zij met een overtuiging die soms ronduit ongepast is. Zelfs bij het oordeel over dit initiatief, dat volgens veel deskundigen bescheiden en prudent is, zullen de ongepaste reacties niet uitblijven. 50PLUS is met dit initiatief over haar eigen schaduw heengestapt. U wilt een uitgestoken hand? Welnu, dit is ‘m.
 
Pensioenfondsen moeten volgens het FTK al hun verplichtingen uitrekenen op basis van een risicovrije rente. Er wordt voor het beoordelen van de financiële positie van pensioenfondsen niet gekeken naar het daadwerkelijk behaalde rendement. Niet naar het daadwerkelijke rendement van de afgelopen jaren en ook niet naar de historische rendementen op lange termijn. Dat is allemaal niet relevant voor de beslissing om pensioenen te verhogen of juist te korten. En zo kan het dus gebeuren dat het pensioenvermogen stijgt van 700 naar ruim 1300 miljard, terwijl degenen die al dat geld door premies en het rendement daarop bij elkaar hebben gelegd jaar in jaar uit teleurgesteld worden. En inmiddels, 10 jaar verder, zijn zij niet meer zomaar teleurgesteld. Ze zijn gedesillusioneerd, kan ik u zeggen. En terecht. Zij zijn crediteuren van hun pensioenfonds, maar zien hun vorderingen verdampen. Het geld is er wel, maar het wordt door de lage rekenrente weggetoverd.

Wij weten al wat het kabinet en onze politieke tegenstanders op dit punt zullen zeggen. Zij zullen u proberen wijs te maken dat de koppeling van de financiële positie van pensioenfondsen aan een risicovrije rente getuigt van noodzakelijke prudentie. Dat wil zeggen: veilig voor de lange termijn. Zij zullen u voorspiegelen dat 50PLUS de pot wil laten leegeten door de gepensioneerden van vandaag maar niets is minder waar. De waarheid is het spiegelbeeld van de karikatuur die er steeds wordt gemaakt van onze plannen. En als u dat niet van mij wilt aannemen, neem het dan aan van één van de vele échte deskundigen die zich al positief over dit initiatief heeft uitgelaten. Velen daarvan zijn al vermeld in de Nota naar aanleiding van het Verslag, zoals voormalig directeur van het CPB de heer Coen Teulings. Lees zijn column ‘Het gelijk van Henk Krol’. Teulings steunt 50PLUS op dit dossier. Dat hij nu geen columns meer mag schijven voor het NRC heeft daar vast niets mee te maken. En lees ook het artikel van emeritus hoogleraar Bernhard van Praag van 11 januari getiteld ‘50PLUS-voorstel voor een bodem in de rekenrente is prudent en verdient serieuze behandeling’.
 
Wij maken geen grapjes, voorzitter, en wij lepelen vandaag niet ons verkiezingsprogramma op, hoe graag we dat ook zouden willen. Wij hebben op dit dossier een groeiend leger van deskundigen aan onze zijde en met hen willen wij slechts voorkomen dat politici met een dubbele agenda de pensioenpotten laten exploderen, terwijl ze tegelijkertijd miljoenen mensen hun toekomstverwachting afpakken. Ik zal toelichten waarom wij vinden dat daar het werkelijke probleem en het grootste risico schuilt.  

1. De risicovrije rente waarvan het kabinet zegt dat het prudent is, wordt nu al enkele jaren door de ECB, met enorme hoeveelheden kunstmatig gecreëerd geld, naar beneden gemanipuleerd.

2. Diezelfde kunstmatig naar beneden gemanipuleerde rentestand moet door pensioenfondsen worden gebruikt als maatstaf, om alle toekomstige  pensioenverplichtingen 60 jaar vooruit te rekenen.

3. Een naar beneden gemanipuleerd maatstaf leidt tot naar beneden gemanipuleerde dekkingsgraden. En naar beneden gemanipuleerde dekkingsgraden leiden tot naar beneden gemanipuleerde pensioenen.

Zo simpel is het. Als de maatstaf zwaar wordt gemanipuleerd, dan zijn de berekeningen op basis van die maatstaf eveneens zwaar gemanipuleerd. We hoeven vandaag ook helemaal niet te debatteren over de vraag of de risicovrije rente als maatstaf geschikt is of niet. Dat is een andere strijd voor een andere dag. We spreken dus niet over een hogere vaste rekenrente en we gaan het ook niet hebben over het hervatten van indexatie. Ik accepteer het dus ook niet als collega’s hier in de Kamer of daarbuiten de indruk wekken dat dit wetsvoorstel meer doet dan het daadwerkelijk doet. Dat het niet generatieneutraal zou zijn want dat is het wel. Zelfs het CPB heeft bevestigd dat dat de generatie effecten bij dit initiatief beperkt blijven tussen +1 of -1%. Voorzitter, gepensioneerden hebben over de periode 2006 – 2016 maar liefst 7% van het totale pensioenvermogen, oftewel ongeveer 100 miljard euro, overgedragen aan jongeren. Dat is het gevolg van dit FTK en dat kan niemand ontkennen. In dat licht maakt iedereen die vandaag zegt dat een generatie effect van +1% of -1% onrechtvaardig is voor jongeren, zichzelf volkomen belachelijk. 
   
Het raakt daarnaast ook aan de betrouwbaarheid van de overheid én van u als politieke ambtsdragers. De Belastingdienst gaat er immers vanuit dat grote vermogens in box 3 wel eventjes 5,4% per jaar rendement maken. Thomas Piketty krijgt in dit huis steevast de handen op elkaar voor zijn conclusie dat reëel rendement op kapitaal op lange termijn uitkomt op 4 à 5%. Maar dezelfde politici die applaudisseren voor Piketty zeggen doodleuk tegen gepensioneerden dat dit voor hen natuurlijk niet opgaat. Sorry hoor, maar dan is het toch volstrekt logisch dat de mensen vinden dat ze gepakt worden?

Maar voorzitter, 50PLUS heeft een compromis gezocht en gevonden: Het negatieve effect van de steeds lagere rekenrente op de financiële positie van pensioenfondsen moet stoppen op het moment dat de lagere rente het gevolg is van marktmanipulatie. Tot daar en niet verder. That’s all. U heeft de nota naar aanleiding van het verslag ongetwijfeld goed gelezen, dus dan heeft u ook kunnen zien dat het verschil tussen de risicovrije rekenrente en de tijdelijke bodemrente van 2%, die wij voorstellen,  kleiner is dan de volgens het CPB, DNB en ECB berekende effecten van de monetaire marktmanipulatie. Als wij de door deze instanties berekende effecten van het ECB-beleid zouden hebben overgenomen, dan hadden we goed onderbouwd een hoger cijfer kunnen prikken dan 2%. Maar dat hebben wij niet gedaan. Want wij willen resultaat behalen. Wij willen de schande voorkomen dat miljoenen gepensioneerden en deelnemers in 2021 en 2022 worden gekort, terwijl de fondsen uitpuilen, de rendementen goed zijn en de economie overkookt. Dat is de missie van vandaag en wij rekenen op steun van het weldenkende deel der natie. Want het kan niet waar zijn dat er gekort moet worden op aanspraken en uitkeringen van pensioenfondsen, terwijl er zelfs bij een gemanipuleerde extreem lage rekenrente nog steeds een dekkingsgraad is van rond de 100%, dus voldoende om aan alle verplichtingen te voldoen. Dan wordt de vorming van een buffer een hogere prioriteit dan het verstrekken van een nominaal pensioen zoals beloofd.

Een andere rekenrentesystematiek is zeker nog steeds onze wens en daar gaan we na vandaag weer met volle kracht voor vechten. Maar dit is veel te belangrijk voor politieke spelletjes en zelfs voor principes. We hebben nu slechts 4 zetels, dat is de realiteit. Het initiatief wat wij vandaag behandelen, houdt rekening met die realiteit.” 

© 24 januari 2018


Wilt u op de hoogte blijven?

Close

Like ons dan op Facebook!