Eieren in doosje Foto Lotus Head FreeImages

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit moet een organisatie zijn die de burgers het vertrouwen geeft dat hun voedselveiligheid in goede handen is. Daar is op dit moment nog geen sprake van. “Wanneer staat er eindelijk een robuuste en geoliede voedsel- en warenwaakhond ter bescherming van de consument?”, vroeg Kamerlid Corrie van Brenk aan de minister.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) is al sinds 2007 bezig met fuseren, reorganiseren, plannen van aanpak en voortgangsrapportages. Toch maakt de NVWA nog steeds een wankele en ineffectieve indruk. “Het beeld is ontstaan van een organisatie waar de communicatie niet op orde is, waar men niet alle juiste kennis op de juiste plek heeft en maar één crisis tegelijk aankan. Bovendien een organisatie die de prioriteiten op de verkeerde plek legt, de plank nog weleens misslaat en vooral met zichzelf bezig lijkt”, zei Corrie van Brenk in een debat met minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. De NVWA is momenteel geen organisatie die de burgers vertrouwen geeft dat hun voedselveiligheid in goede handen is, stelde het Kamerlid van 50PLUS, die benadrukte geen twijfel te hebben over de deskundigheid en inzet van onze inspecteurs, maar wel over de organisatie.

Bescherming consument

Tijdens het debat over de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit vroeg Corrie aan minister Schouten of er in 2020, bij afloop van het huidige Plan van Aanpak, eindelijk wél een solide en geoliede voedsel- en warenwaakhond ter bescherming van de consument staat. 

Meer verantwoordelijkheid

Voedselfraude is geen incident meer: uit onderzoek van de Consumentenbond bleek dat er bij 20 procent van de producten sprake was van enige vorm van misleiding. Ook misleidende of onduidelijke etikettering is schering en inslag. “Ter bescherming van de consument moet de overheid hier dus meer verantwoordelijkheid nemen”, zei Corrie van Brenk tegen minister Schouten. De markt heeft er blijk van gegeven zichzelf hier niet in te corrigeren. Dat moet dus opgelegd worden. 50PLUS wil meer controle- en handhavingscapaciteit en meer aandacht voor consumentvriendelijke uitwerking van wet- en regelgeving. “De NVWA is er ter bescherming van de consument, en niet voor de bedrijven”, aldus Corrie van Brenk. 

De volledige inbreng van Kamerlid Corrie van Brenk tijdens het algemeen overleg NVWA met minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit:
  
“In 2013 kopte een artikel ‘Fusie NVWA volledig mislukt’. In 2007 is besloten de Algemene Inspectiedienst, Plantenziektenkundige Dienst en de Voedsel- en Warenautoriteit te fuseren. Dit moest een besparing opleveren van 50 miljoen euro, een bezuiniging van 19%. Toen werd al verwacht dat de aanvullende taakstellingen voor 2018 en daarna niet werden gehaald. Welnu, het is 2018 en hoe staan we ervoor?
  
In 2013 is het eerste plan van aanpak NVWA ingezet, dit liep door tot pakweg 2016. In de voortgangsrapportage 2020 staat: “Met de politieke opdracht van het Plan van Aanpak NVWA 2013 is binnen de NVWA een proces ingezet van versterking van de organisatie en rationalisatie van de manier van werken.”
Vervolgens werd een nieuw plan van aanpak ingezet: Herijking plan van aanpak NVWA 2020. Daarover in diezelfde rapportage: “De volgende stap naar een autoriteit die kennisgedreven en risicogericht werkt is om de ontwikkelingen verder in te bedden. Daarom zet de NVWA het traject van NVWA 2020 in. De NVWA verankert de nieuwe manier van werken in haar organisatiestructuur en verbetert en versterkt haar kennis- en informatiepositie.”

Aan het eind van dit nieuwe plan zijn we dus sinds de fusie van 2007 inmiddels 13 jaar bezig geweest met fuseren,  reorganiseren, herinrichten, plannen van aanpak en voortgangrapportages, audits en dat alles om te verbeteren, weer te verbeteren en nogmaals te verbeteren. De vraag rijst: Wanneer zijn we uitverbeterd? Wanneer staat er een robuuste en geoliede voedsel- en warenwaakhond ter bescherming van de consument?
 
De indruk wordt niet gewekt. Het beeld is ontstaan van een organisatie waar de communicatie niet op orde is, waar men niet alle juiste kennis op de juiste plek heeft en maar 1 crisis tegelijk aankan. Een organisatie die de prioriteiten op de verkeerde plek legt, de plank nog weleens misslaat en vooral met zichzelf bezig lijkt. Kortom, geen organisatie die de burgers vertrouwen geeft dat hun voedselveiligheid in goede handen is. Voor de duidelijkheid: 50PLUS heeft geen twijfel over de deskundigheid en inzet van onze inspecteurs, maar wel over de organisatie..

De transformatiemonitor, die in het Plan van Aanpak was aangekondigd voor het eerste kwartaal van 2017, verschijnt nu pas in oktober 2018. Een vertraging van maar liefst anderhalf jaar. Graag een gedetailleerde uitleg van de minister hoe dit nu mogelijk is en welke gevolgen dit heeft voor het verbetertraject, want verdere vertraging is uit den boze. Hoe komt het toch dat er zo’n lange tijd nodig is om de organisatie op orde te krijgen? Het antwoord van de minister in de schriftelijke vragen biedt geen helderheid hierover.

De risicoanalyse van de pluimveevlees- en eierketen zouden al gereed zijn in 2016 en zelfs een plaatsvervangend inspecteur-generaal heeft in 2017 al eens gezegd dat de analyses zijn opgeleverd. De risicoanalyse van de zuivelketen is gereed, maar wordt niet vermeld in de voortgangsrapportage. De minister is niet heel duidelijk in haar beantwoording, maar verwijst naar de fipronilcrisis als reden van de vertraging. Dat geeft te denken, niet in de laatste plaats over de haalbaarheid van het afronden van 11 ketenanalyses in de periode 2017 – 2020. Hoe gaat de minister dit in goede banen leiden?

Voedselfraude en misleiding

Zoals ook de Consumentenbond stelt: voedselfraude is helaas geen incident. Uit onderzoek van de Consumentenbond bleek in 2016 dat er bij 20% van de producten sprake was van enige vorm van misleiding. Ook misleidende of onduidelijke etikettering is schering en inslag. Ter bescherming van de consument moet de overheid hier dus meer verantwoordelijkheid nemen. Er moet voldoende capaciteit zijn voor handhaving. Maar ook meer aandacht voor (uitwerking van) wet- en regelgeving in consumentvriendelijke, ofwel begrijpelijke, richtlijnen, en duidelijke communicatie.
Scherpe keuzes maken wat we wel of niet doen, want we kunnen niet overal controleren. De markt reguleert zich zelf niet en maakt hier helaas dankbaar misbruik van. Moeten we niet eerlijker zijn naar het publiek toe? Als er een fipronilprobleem is, dan is er geen capaciteit om de gojibessen te onderzoeken, waardoor giftige bessen in de schappen blijven liggen. De schandalen zijn er en blijven er komen, we kunnen ook niet alles voor zijn. Wees daar eerlijk over, maar spreek ook af als er moedwillig gerommeld wordt met veiligheid en er loopt iemand tegen de lamp, dat die dan ook een zware duw krijgt… De NVWA is er immers ter bescherming van de consument, en niet voor de bedrijven.

ICT

Hoeveel is er de afgelopen jaren geïnvesteerd aan euro’s in de verbetering van de ICT? Wat heeft dit opgeleverd, hoeveel procent is opgeleverd, hoeveel geld is er nog en wat moet er nog opgeleverd worden? De minister geeft aan de aanbevelingen van bureau Berenschot inzake de NVWA op te volgen. Maar wanneer volgen er concrete resultaten?”

© 8 februari 2018


Wilt u op de hoogte blijven?

Close

Like ons dan op Facebook!