Foto: Caribb (Flickr c.c.)

De veiligheid van het vliegverkeer moet altijd het éérste uitgangspunt zijn. Dat moet vooraf gaan aan beslissingen over de groei van het luchtverkeer. Veiligheidsverbetering moet plaatsvinden vóórdat er überhaupt gedacht wordt aan uitbreiding, vindt 50PLUS. 

De Onderzoeksraad voor de Veiligheid heeft aanbevolen een integraal veiligheidsmanagementsysteem in te stellen rondom Schiphol, aangezien dat nu nog ontbreekt. 50PLUS vindt dat zorgelijk en heeft aan minister Van Nieuwenhuizen gevraagd wanneer zij met concrete plannen komt. “Op welke wijze wordt luchthaven Lelystad daarbij betrokken?”, vroeg Corrie van Brenk in het debat met de minister. “En de gezondheidsrisico’s? Moet er niet meer worden ingezet op hoogwaardig openbaar vervoer op middellange afstand?” 

Geen randvoorwaarde

Het Tweede Kamerlid van 50PLUS wilde ook weten of de minister de conclusie overneemt dat er eerst veiligheidsverbetering moet plaatsvinden voordat er überhaupt gedacht wordt aan uitbreiding. “50PLUS schrok van de opmerking in de rapportage van het integraal veiligheidsmanagementsysteem dat ‘in de besluitvorming over mogelijk groei boven 500.000 vliegbewegingen de veiligheid moet worden meegewogen’. De minister stelde dat veiligheid ‘een’ randvoorwaarde is. Néé! Veiligheid moet altijd het éérste uitgangspunt zijn en moet vooraf gaan aan beslissingen over de groei van het luchtverkeer!”

Hoogwaardig openbaar vervoer

De reductie van veiligheidsrisico’s is hard nodig. De bijna-ongelukken nemen toe. De adviezen van de raad zouden onverkort opgevolgd moeten worden door de minister. “Vooral het advies om periodiek openbaar verantwoording af te leggen over de rol van eindverantwoordelijkheid voor de veiligheid op Schiphol moet nageleefd worden”, vindt Corrie van Brenk. “Een integraal veiligheidsmanagementsysteem rondom Schiphol is van levensbelang. Daarbij moet het aantal bijna-incidenten worden voorkomen, moet er aandacht zijn voor de gezondheidsrisico’s, moet luchthaven Lelystad worden betrokken en is de inzet op hoogwaardig openbaar vervoer op de middellange afstand van belang.”

Hoge werkdruk

“Komt er een onafhankelijke commissie die de voortgang monitort en die bovendien het vertrouwen heeft van omwonenden?”, informeerde het Kamerlid van 50PLUS bij de verantwoordelijke bewindsvrouw. Corrie van Brenk wilde ook weten wat er gedaan wordt aan het grote personeelstekort bij de militaire luchtverkeersleiding. Dat tekort zorgt voor hoge werkdruk en mogelijke veiligheidsrisico’s.

► De volledig inbreng van Kamerlid Corrie van Brenk bij het debat over de veiligheid op Schiphol met minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur & Waterstaat:

“Uit het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid bleek dat de veiligheid op Luchthaven Schiphol verbeterpunten kende. De veiligheid zelf was niet direct in het geding, maar het handelen rondom het handhaven van de veiligheid was eerder reactief dan proactief. Geen van de betrokken partijen trok het integrale veiligheidsmanagement naar zich toe. Ook het ministerie niet, en daar leek de kennis en kunde ook onvoldoende voor aanwezig. Actie was dus geboden, met het oog op 2020, waarin gekeken wordt naar het maximum aantal vluchten.

De voormalig staatssecretaris kondigde maatregelen aan. Er zou gestart worden met een integraal veiligheidsmanagementsysteem. De eerste stappen daartoe ontvingen wij gisteren.  50PLUS schrok een beetje van de opmerking dat ‘in de besluitvorming over mogelijk groei boven 500.000 vliegbewegingen de veiligheid moet worden meegewogen’. En de minister stelde dat veiligheid EEN randvoorwaarde is. NEE! Veiligheid moet altijd het eerste uitgangspunt zijn, en zou vooraf moeten gaan aan beslissingen over de groei van het luchtverkeer! Dat stelde ook de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). Risico’s moeten worden voorkomen, in plaats van aangegaan en vervolgens gemitigeerd. 50PLUS neemt aan dat de minister deze belangrijke conclusie van de OVV onderstreept.

Ergens in 2018 zou de systematiek rond het ISMS uitgewerkt moeten zijn. Dat hopen we dan maar. Wordt hierbij een concreet plan van aanpak gemaakt, welke stap wanneer moet worden gezet en welke resultaten er bereikt moeten worden? Op welke wijze borgt én garandeert de minister dat dit ook werkelijk integraal van karakter is? En wordt de bijna naastgelegen luchthaven Lelystad betrokken?

Want je kunt je afvragen tot hoever je kunt gaan om de veiligheid te kunnen waarborgen. Het aantal vliegbewegingen van 500.000 in 2020 is nu al zo goed als bereikt. Luchthaven Lelystad wil men met spoed openen en de bedoeling is dat ook daar het aantal vluchten de komende jaren zal toenemen. Maar wat is haalbaar? Raakt het luchtruim op gegeven moment niet gewoon verstopt? En is het wenselijk? De vraag stellen is hem beantwoorden.

Op welke wijze worden de gezondheidsrisico’s van omwonenden betrokken in het ISMS? Op welke wijze verbetert het ministerie haar toezichtstaak en expertise rondom luchthaven Schiphol?

Komt er een onafhankelijke commissie die de voortgang monitort én die het vertrouwen heeft van omwonenden? Of wordt dat belegd bij de Omgevingsraad Schiphol? En wat doet de minister aan het grote personeelstekort, met als gevolg hoge werkdruk en mogelijke veiligheidsrisico’s bij de militaire luchtverkeersleiding? Vanwaar het absurd grote verschil in betaling?

Kan de minister ons glashelder vertellen welke handhaafbare doelen en normen er nu gesteld zijn voor de luchthaven en omgeving en hoe de handhaving nu geregeld is? Hoe vaak worden er inhoudelijke inspecties gehouden en hoe is er geïnvesteerd in de kennis van de toezichthouders?

Moet er niet ingezet worden op alternatieve vormen van vervoer ‘over land’; goed treinverkeer op de middellange afstand? Dat draagt ook weer bij aan de luchtkwaliteit. Onder meer uit een recent proefschrift bleek dat de toenemende luchtvaart, met een stijgend percentage aan toerisme, het behalen van de Parijse klimaatdoelen onmogelijk maakt. Allerlei maatregelen, van vliegtaks tot een sterke verbetering van de technologie, ten spijt. Buitengewoon zorgwekkend, wat zegt de minister hiervan?”

© 21 februari 2018