Stef Blok

Is dit wel het juiste moment voor het bezoek van minister Blok aan Rusland? Dat vroeg Martin van Rooijen van 50PLUS de minister van Buitenlandse Zaken aan de vooravond van diens bezoek aan Moskou.

Minister Blok van Buitenlandse Zaken (foto) heeft op vrijdag 13 april een afspraak in Moskou met zijn Russische ambtgenoot Lavrov. Mede door de ontwikkelingen in Syrië staat de relatie met Rusland onder druk.

MH17

Voor Nederland is goed contact met de Russen ook belangrijk voor de juridische afwikkeling van de ramp met de MH17. Martin van Rooijen vroeg in een debat aan minister Blok af of hij in Moskou vooral de Nederlandse belangen gaat behartigen, of dat hij zich in de eerste plaats opstelt als gezant van de Europese Unie.

► De volledige inbreng van Martin van Rooijen in het debat met minister Blok van Buitenlandse Zaken:

“Op de agenda van de Raad Buitenlandse Zaken staan veel onderwerpen die allemaal de moeite van het bespreken waard zijn. Met het oog op het aanstaande bezoek van de minister aan Rusland zal ik echter mijn bijdrage in eerste termijn daarmee beginnen.

De fractie van 50PLUS is benieuwd wie het initiatief heeft genomen voor de afspraak in Moskou. Er stond natuurlijk al een bezoek gepland, maar dat is door het aftreden van minister Zijlstra niet doorgegaan. Sindsdien is er rond Rusland het nodige gebeurd. Is dit – tegen die achtergrond – wel het juiste moment om vrijdag bij de heer Lavrov op bezoek te gaan? In de aankondiging stelde de minister dat het juist in moeilijke tijden goed is om zaken van man tot man te bespreken. Maar is hij niet bang dat het gesprek zal worden gedomineerd door het uitwisselen van wederzijdse ergernis? Is dat dan bevorderlijk voor zaken die nog blijven spelen, en dan denk ik met name aan de MH17?

Een andere vraag die mijn fractie bezig houdt, is de relatie tussen dit bezoek en het feit dat de Raad Buitenlandse Zaken op 16 april uitgebreid zal stilstaan bij de relatie tussen Rusland en de Europese Unie. Gaat de minister nu in de eerste plaats als gezant van de Unie met een boodschappenlijstje van zijn collega’s en van mevrouw Mogherini of zal hij in de eerste plaats opkomen voor de Nederlandse belangen? En kan de minister aangeven wat die belangen zijn en hoe hij die naar voren zal brengen?

Gaat de minister de wat ik maar zal noemen ‘Affaire Zijlstra’ zelf aan de orde stellen? Dat geeft hem immers de gelegenheid om duidelijk te maken dat het hier om een jammerlijke persoonlijke blunder ging en niet kan worden gekwalificeerd als agressieve en negatieve beïnvloeding van de publieke opinie betreffende Rusland.

In de geannoteerde agenda lezen we dat Nederland binnen de EU zal bepleiten om stevige boodschappen aan Rusland af te geven waar dat nodig is. Maar gaat de minister dan iets bepleiten wat hij zelf al op vrijdag heeft gedaan of ziet hij een andere volgordelijkheid?

We begrijpen uit de agenda dat het de bedoeling is om de in maart 2016 gedefinieerde vijf pijlers voor een eensgezind EU-beleid te herbevestigen. Kan de minister in dat verband wat nader ingaan op wat we precies moeten verstaan onder de pijlers 4 en 5. Pijler 4 luidt ‘selectief engagement met Rusland waar dat in het belang van de EU is’ en pijler 5 wordt omschreven als ‘steun aan het maatschappelijk middenveld in Rusland en people to people contacten. Graag een nadere verduidelijking op dit punt. En als afsluitende vraag over Rusland: wat is de huidige stand van zaken rond het onderzoek naar de gifgasaffaire in Salisbury? Krijgt de minister daar ook nog een boodschap over mee?

Dan Syrië. Na de berichten over een mogelijke aanval met chemische wapens in Douma is de situatie daar weer zorgwekkend geëscaleerd. We horen en lezen spierballentaal van Amerikaanse en Russische politici. Als de een dreigt raketten op Syrië af te vuren, dan dreigt de ander die neer te halen en de lanceerinrichtingen aan te vallen. Hoe beoordeelt de minister de huidige stand van zaken als het gaat om de internationale politieke dimensie? Kan de minister bevestigen dat er een waarschuwing van kracht is voor het luchtverkeer in verband met mogelijke acties in het oostelijke Middellandse Zeegebied? En wat zijn de effecten van de verdere escalatie op de humanitaire hulpverlening?

Het is de laatste tijd wat stil geworden in de berichtgeving over de Turkse inval in Noord-Syrië. Kan de minister de commissie inzicht geven in de actuele stand van zaken?

Voorzitter, tenslotte Iran. Het is de bedoeling dat de Verenigde Staten op 12 mei beslissen over hoe verder om te gaan met het nucleaire akkoord met Iran. Alle EU-landen vinden in grote eensgezindheid dat dit in stand moet blijven. Mogen we aannemen dat de komende weken forse druk op de VS wordt uitgevoerd om dit standpunt over te nemen?”

© 11 april 2018