Beeld: Consumentenbond

Er moet sterk ingezet worden op gezondere voeding. Dat kan bijvoorbeeld door het verstrekken van juiste informatie op de verpakking, maar ook door de aandacht hiervoor op zorgopleidingen te verbeteren, het leren van jonge kinderen hierover, te investeren in betaalbaarheid van gezonde alternatieven én in te zetten op verbetering van productsamenstelling, met name door vermindering van toegevoegde suikers.

Het suikergebruik loopt de spuigaten uit. 30 klontjes per persoon per dag! “Dat is meer dan het dubbele van wat de Wereldgezondheidsorganisatie adviseert. Dit moet écht gekeerd worden, want het is een groot gevaar. Voor de volksgezondheid, want teveel suiker leidt tot overgewicht en een breed scala aan gezondheidsklachten. Van chronische aandoeningen als diabetes type 2 en hart- en vaatziekten tot gewrichtsklachten. Met alle zorgkosten van dien. Een snelle en brede aanpak is dus nodig”, zei Corrie van Brenk in een debat over voedsel met minister Schouten en staatssecretaris Blokhuis. 

Genezende effecten

Er is, zo zei het Kamerlid van 50PLUS,  meer aandacht nodig voor een gezonde voeding en voor de samenstelling van producten. “Op zorgopleidingen wordt er tot op heden haast geen aandacht besteed aan de preventieve of genezende effecten van de juiste voeding; onbegrijpelijk, gezien de omvang van het aantal welvaartsziekten. Ook moeten kinderen op jonge leeftijd al leren over gezonde voeding en moet verspilling van niet-perfect ogende groente en fruit verder verminderd worden.”

Big Mac

Corrie vroeg ook om aandacht voor de betaalbaarheid van gezonde voeding. “Betaalbaarheid van de gezonde en verantwoorde keuze is nog steeds een probleem. Het is gewoon raar dat biologische producten nog zoveel duurder zijn dan ‘gewone’ producten. Dat je voor de prijs van 2 paprika’s een Big Mac kunt kopen. Zo zou het niet moeten zijn.”

Verkeerslichtlogo

Corrie van Brenk pleitte ook voor een duidelijker etikettering, zodat meteen helder is hoeveel suiker, maar ook zout of verzadigd vet een product bevat. “De Consumentenbond stelt een stoplichtsysteem voor op het etiket, in plaats van het bekende vinkje”, zei Corrie van Brenk. Een meerderheid van de Nederlanders kiest voor het verkeerslichtlogo op de verpakking omdat dat het duidelijkst weergeeft hoeveel vet, suiker en zout in een voedingsmiddel zit. Dat blijkt uit een onderzoek van de Consumentenbond, die een representatief panel van ruim duizend consumenten ondervroeg over verschillende systemen van etiketteren.

► Volledige inbreng van Kamerlid Corrie van Brenk in het debat over voedsel met minister Schouten en staatssecretaris Blokhuis:

“Vorige week (op tijdstip AO) kwamen er zorgwekkende cijfers naar buiten over het suikergebruik in Nederland. Gemiddeld krijgt men 30 suikerklontjes per dag binnen. Dertig! Dat is voor mannen het dubbele van wat de WHO adviseert. Voor vrouwen zelfs meer dan het dubbele. Dit moet écht gekeerd worden, want het is een groot gevaar. Voor de volksgezondheid, want teveel suiker leidt tot overgewicht en een breed scala aan gezondheidsklachten. Van chronische aandoeningen als diabetes type 2 en hart- en vaatziekten tot gewrichtsklachten. Met alle zorgkosten van dien. Een snelle en brede aanpak is dus nodig. 50PLUS vraagt aan de staatssecretaris van VWS wat hij van deze cijfers denkt? Besteedt hij hier in het Preventieakkoord, dat hij aan het voorbereiden is, aandacht aan?

50PLUS pleit ook voor meer dwingende regelgeving ter bevordering van duidelijke en eerlijkere etikettering. Veel mensen hebben niet door dat er aan veel (bewerkte) producten suiker is toegevoegd, omdat er allerlei gezond klinkende, maar misleidende namen op het etiket staat vermeld. Ja, er zijn afspraken met de voedingsindustrie, maar ik heb het al eerder gezegd: de markt reguleert en corrigeert zichzelf niet. Actie is nu nodig!

De Consumentenbond stelt een stoplichtsysteem voor op het etiket, in plaats van het Vinkje; wat vindt de staatssecretaris daarvan? Tot slot moet er een voorlichtingscampagne komen om mensen meer bewust te maken van de gevaren en gevolgen. Een Actieplan Suiker misschien met bijbehorende suikertax? In Engeland hebben ze hier ervaring mee en zien duidelijke resultaten, is hij van plan dit te volgen?
  
In veel zorgopleidingen is voedingsleer een ondergeschoven kindje. Dat gaat heel breed: van verzorgende niveau 2 tot de universitaire studie geneeskunde. Als je daar een dagdeel les krijgt in voeding mag je van geluk spreken. Dat is natuurlijk heel raar, want voeding heeft een grote invloed op de gezondheid. Het kan een belangrijke bijdrage leveren aan genezing, maar kan ook ziekten voorkomen. Een mooi voorbeeld is een Leidse studie, waaruit bleek dat bijna de helft van de mensen met diabetes type 2 met een gezonde voeding en levensstijl, van de medicatie af kan komen. En er zijn studies waaruit zelfs hogere percentages blijken. Hoe dan ook is dit onvoorstelbaar. Hoe kan een arts zonder deze kennis behoorlijk adviseren over iemands gezondheid, dit werd ook in de hoorzitting al aan de orde gesteld. Denk behalve aan de gezondheidswinst ook aan de beperking van de zorgkosten. Tot 3 miljard, bleek uit de genoemde studie. En dan hebben we het alleen nog over diabetes type 2. 50PLUS heeft het al eens eerder aangekaart, maar nu is het echt hoog tijd om het aantal uren voedingsleer in zorgopleidingen in rap tempo substantieel te verhogen. Ook in het kader van ondervoeding, iets dat we veel zien bij ouderen. Welke mogelijkheden zien de bewindslieden?
   
Ook is het belangrijk dat kinderen al op jonge leeftijd leren over gezonde voeding. Immers, mensen met een lagere sociaal-economische status leven tot 6 jaar korter en hebben vaker chronische ziekten. Jong geleerd is oud gedaan, dus verkeerde gewoonten krijg je lastig afgeleerd. Het is dus zaak kinderen al zo vroeg mogelijk goede gewoonten aan te leren. 50PLUS hoort daarom graag van de bewindslieden welke mogelijkheden zij zien om al op de basisschool les te krijgen in voeding.
 
Betaalbaarheid van de gezonde en verantwoorde keuze is nog steeds een probleem. Het is gewoon raar dat biologische producten nog zoveel duurder zijn dan “gewone” producten. Dat je voor de prijs van 2 paprika’s een Big Mac kunt kopen. Zo zou het niet moeten zijn, zeker voor mensen met een lager inkomen. Zij worden dan haast gedwongen om ongezonde keuzes te maken. Welke mogelijkheden zien de bewindslieden om gezond voedsel betaalbaarder te maken?
  
Mevrouw Engelen van De Kromkommer zei op de hoorzitting: “Het schap is geen weerspiegeling meer van wat de natuur ons biedt”. De spijker op zijn kop! Er wordt al het een en ander gedaan om zogenaamd afwijkend ogende groente en fruit toch te gebruiken waarvoor de natuur het bedoeld heeft. Dat heeft effect, maar toch belandt een aanzienlijk deel nog in de vuilnisbak. Zonde! Veel maatregelen zijn mogelijk. Ten eerste de benaming. Waarom worden niet-perfecte appels verkocht onder de naam Buitenbeentjes? Een meer positieve benaming is wel op zijn plaats! Daarnaast bestaan er, naast algemene EU-handelsnormen gericht op versheid, veiligheid en smaak, ook specifieke EU-handelsnormen voor 11 soorten groente en fruit. Deze eisen zijn gericht op uiterlijke kenmerken. Dit leidt tot verspilling. Is de minister van LNV bereid om zich in Europa hard te maken voor afschaffing van deze eisen?

Tot slot wil ik eindigen met waardering en complimenten aan minister Schouten voor de aandacht die zij heeft voor de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen. 50PLUS heeft schoon en veilig water geadopteerd. Landbouw en schoon water zijn erg belangrijk!”

© 19 april 2018 – Beeld: Consumentenbond