Leonie Sazias - Foto: Geert van Tol

De groeiende aandacht voor migratie, vrede en veiligheid mag niet ten koste gaan van de aandacht voor armoedebestrijding.

Kamerlid Léonie Sazias (foto) vindt dat thema’s als armoedebestrijding, mensenrechten en vrouwenrechten centraal moeten blijven staan als het om ontwikkelingssamenwerking gaat in Europa. Ze maakte dat duidelijk tijdens een algemeen overleg met minister Kaag van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.

Eigen belang

Als de klassieke doelstelling van ontwikkelingssamenwerking, armoedebestrijding, meer en meer wordt verbonden met thema’s als vrede, veiligheid, migratie en andere strategische doelen, richten we ons meer op het eigen belang dan we tot nu toe deden. En dat kan weer ten koste gaan van zaken die we belangrijk vinden, zoals armoedebestrijding, en de aandacht voor mensenrechten en vrouwenrechten, vindt Léonie.

Rampzalige situaties

“Een ander risico is dat er door die benadering minder aandacht komt voor de minst ontwikkelde landen waar de migratiekwestie niet of nauwelijks aan de orde is, maar die onze hulp wel hard nodig hebben. Ik noem Bangladesj, waarvan we gewoon weten dat overstromingen daar als het regenseizoen aanbreekt weer voor rampzalige situaties gaan zorgen”, zo hield ze minister voor. Het 50PLUS-Kamerlid vroeg de minister daarnaast nadrukkelijk aandacht te blijven houden voor de positie van de Rohingya-vluchtelingen in Bangladesh. “Laten we mensen in dat soort omstandigheden alsjeblieft niet vergeten.” •

 

► De volledige inbreng van Kamerlid Léonie Sazias bij het algemeen overleg met minister Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking).

“Het gevecht om de centen is begonnen. Direct na de presentatie van de Europese Commissie van de voorstellen voor een nieuw Meerjarig Financieel Kader zijn de stellingen betrokken en de eerste piketpaaltjes geslagen. Voor Nederland ziet het er niet zo best uit, maar daar zal mijn collega Martin van Rooijen in ander verband nog heel vaak over spreken.

Als we kijken naar de onderwerpen waar we het hier vandaag over hebben, zien de plannen er zo op het eerste gezicht wel redelijk uit. Er wordt gepleit voor meer middelen, een effectievere bundeling van instrumenten en faciliteiten en meer flexibiliteit. 50PLUS vindt het verstandig van het kabinet om de uiteindelijke beheersstructuur kritisch te bekijken. Met name is het belangrijk goed in de gaten te houden wat nu precies de status en de actieradius gaat worden van de externe faciliteit van 10 miljard euro buiten de begroting, de European Peace Facility.

De begrippen vrede en veiligheid komen we opvallend veel tegen in de verschillende hoofdstukken. Datzelfde geldt voor migratie en grensbeheer. Wat we zien is dat in deze benadering de klassieke doelstelling van ontwikkelingssamenwerking van armoedebestrijding meer en meer wordt verbonden met thema’s als vrede, veiligheid, migratie en andere strategische doelen. Ik kan het ook anders zeggen: op deze manier richten we ons meer op het eigen belang dan we tot nu toe deden.

Als we de voorstellen van de Europese Commissie vanuit dat perspectief bekijken, heeft mijn fractie wel begrip voor de reactie van Concord, de Europese koepel van organisaties die actief zijn op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Zij vrezen dat in de toekomst vooral geld zal gaan naar projecten voor de korte termijn, zoals migratiebeheersing, en dat dit ten koste zal gaan van armoedebestrijding, mensenrechten en vrouwenrechten. Zou de minister daar eens op willen reflecteren?

Een ander risico is dat er door die benadering minder aandacht komt voor de minst ontwikkelde landen waar de migratiekwestie niet of nauwelijks aan de orde is, maar die onze hulp wel hard nodig hebben. Ik noem Bangladesj, waarvan we gewoon weten dat overstromingen daar als het regenseizoen aanbreekt weer voor rampzalige situaties gaan zorgen. Ik vraag daarbij ook aandacht voor de positie van de Rohingya. Kan de minister ons bijpraten over het verloop van het terugkeerproces? Laten we die mensen in dat soort omstandigheden alsjeblieft niet vergeten. Graag ook op dit punt een reactie van de minister.

Een ander onderwerp, waarover wij graag haar mening horen, is de betrokkenheid van de private sector bij ontwikkelingssamenwerking. In 2016 presenteerde voorzitter Juncker van de Europese Commissie een Fonds voor Duurzame Ontwikkeling. Daarin zou de private sector 44 miljoen euro investeren om mee te werken aan de aanpak van de grondoorzaken van de migratie vanuit Afrika. Volgens onze informatie is er nog geen enkel contract getekend. Kan de minister dat bevestigen en wat is haar reactie hierop? En als dat zo is, hoe dan verder met het betrekken van de private sector?

Voorzitter, de fractie van 50PLUS vindt het jammer dat de Europese Commissie vasthoudt aan een overkoepelend verdrag als opvolger van de Cotonou-overeenkomst met de ACS-landen. Het oorspronkelijke Nederlandse voorstel sprak ons meer aan. Dus dan maar volop inzetten op het belang van veel aandacht voor de rechten van vrouwen en meisjes en de positie van het maatschappelijk middenveld. Kan de minister aangeven in welke raad een definitief besluit valt over de Europese inzet voor het nieuwe verdrag en hoe zij aankijkt tegen de wijzigingen die vanuit de Raad zijn aangebracht in de oorspronkelijke onderhandelingsrichtlijnen van de Commissie?

Met enige zorg hebben wij in de geannoteerde agenda de passages gelezen over Spotlight Initiative. Op papier een prachtig project, maar in de praktijk zijn er vragen over de uitvoering. Kan de minister ons uitleggen hoe het nu toch mogelijk is dat er binnen de VN sprake is van doublures met andere projecten? Zitten daar mensen met belastinggeld persoonlijke hobby’s uit te voeren?

Voorzitter, tot slot nog iets over het noodfonds voor Afrika, het Emergency Trust Fund. Het is goed om te lezen dat minder mensen de risico’s nemen om via de zogenoemde Centraal-Mediterrane route naar Europa te vluchten en dat daardoor ook minder mensen verdrinken. Blijkbaar is de inzet op sociaal-economische ondersteuning, bescherming en opvang in de regio effectief. Hopelijk heeft dit ook positieve gevolgen voor de soms mensonterende situaties in de kampen in Libië . Kan de minister ons informeren over de actuele situatie in Libië als het gaat om de opvang van vluchtelingen”

© 17 mei 2018