Als nieuwe medicijnen eerder gebruikt kunnen worden door patiënten, kan dat veel levens redden.

Medicijnen - Foto: Harry Breugom

50PLUS wil dat het kabinet de mogelijkheden voor magistrale bereiding (bereiding door apothekers) van medicijnen verruimt. Nieuwe, experimentele medicijnen kunnen veel eerder naar patiënten toe als de rol van de farmaceutische industrie in het ontwikkelen van die medicijnen wordt beperkt.

Levens redden en kosten besparen

“Als nieuwe veelbelovende medicijnen eerder kunnen worden ingezet aan het bed, kan dat veel levens redden en veel kosten besparen’’, zei Kamerlid Léonie Sazias vanmiddag in een overleg over het geneesmiddelenbeleid met minister Bruno Bruins (Medische Zorg en Sport). Sazias zei het op dit punt volledig eens te zijn met de patiëntenrechtenorganisatie Inspire2Live.

Die organisatie pleit ervoor om geneesmiddelen die in de zogeheten fase 2 van ontwikkeling zitten sneller in te zetten als het gaat om veelbelovende experimentele medicijnen. Nu mogen nieuwe geneesmiddelen pas grootschalig worden ingezet na uitgebreide, tijdrovende en kostbare testen, zogeheten ‘fase-3 trials’.

Dure patenten

De farmaceutische industrie speelt in die fase-3 trials een sleutelrol, omdat bedrijven de kosten dragen. In ruil daarvoor mogen ze patenten claimen op nieuwe medicijnen als die eenmaal officieel zijn toegelaten. Die patenten leveren de industrie doorgaans veel geld op.

“De ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen, zoals medicijnen tegen kanker, gaat steeds meer (ook internationaal) richting personalised medicine. Individueel maatwerk dus. En als er sprake is van individueel maatwerk, past magistrale bereiding, bijvoorbeeld door de apotheek van het ziekenhuis, daar beter bij”, vindt Léonie.

► De volledige inbreng van Kamerlid Léonie Sazias bij het debat over het geneesmiddelenbeleid met minister Bruins (Medische Zorg en Sport)

“50PLUS is blij dat de Rijksoctrooiwet wordt aangepast. Dat moet magistrale bereidingen voor apothekers gemakkelijker maken. Maar in de praktijk beperkt de minister de mogelijkheden voor magistrale bereiding sterk, zo horen wij uit het veld. Bij de resterende beperkte mogelijkheden laat hij het aan de farmaceut om al dan niet naar de rechter te stappen op grond van schending van het patentrecht. De ontwikkeling van nieuwe oncologische geneesmiddelen gaat echter steeds meer (ook internationaal) richting personalised medicine. Individueel maatwerk dus. Bij uitstek geschikt voor magistrale bereiding.

Soms duurt een ontwikkeltraject gewoon te lang, als je maar weinig kans van leven hebt, terwijl er steeds meer mogelijkheden komen zoals Personalised medicine.
Daarbij zijn dan geen fase 3 trials mogelijk. Het is namelijk maatwerk voor elke afzonderlijke individuele patiënt! We zijn het met patiëntenrechtenorganisatie Inspire2Live eens dat de minister de mogelijkheid zou moeten bieden om direct vanaf fase 2 naar het bed van de patiënt te kunnen en dat financieel moeten faciliteren als behandeling.

Dat begint al bij de diagnosestelling voor het juiste medicijn. Chemo-therapie is een duur medicijn met een enorme impact voor een patiënt. Het is daarbij van groot belang om voor de start van een chemo-kuur te weten welk medicijn het beste werkt en in welke hoeveelheid. Dat is voor iedereen anders.
Whole Genome Sequencing is een methode waarbij aan de hand van de genetische eigenschappen van tumoren in een patiënt de meest optimale combinatie van geneesmiddelen op het juiste moment in de juiste verhouding en van de juiste sterkte kan worden toegediend voor het beste resultaat. Dat voorkomt onder- en overbehandeling waarbij dat laatste niet alleen erg kostbaar is, maar ook nog eens zeer belastend is voor de patiënt en ten koste gaat van de kwaliteit van leven. Daarom bepleiten wij voor de vergoeding van het testen van tumoren voor de behandeling. Graag een reactie van de minister daarop.

Uit verschillende hoeken horen we dat patiënten vaak in de apotheek een ander medicijn krijgen dan door de arts is voorgeschreven. Soms is het zo dat er een medische noodzaak is dat een patiënt een specifiek medicijn voorgeschreven krijgt. Een arts schrijft dit dan ook op het recept. Apothekers zijn dan verplicht dat specifieke medicijn aan de patiënt te verstrekken. Maar in de praktijk komt het voor dat apothekers toch een ander middel geven. Vaak zonder de patiënt hierover te informeren. De gevolgen kunnen heel ernstig zijn. En waarom? Het schijnt vaak maar een marginale besparing op te leveren. 50PLUS hoort graag van de minister wat hij hieraan gaat doen.

Veel ouderen en mensen met bijvoorbeeld reuma hebben moeite met het gebruiken van doordrukstrips. 50PLUS vraagt zich af waarom veel medicatie nog steeds verpakt wordt in doordrukstrips. Dat is echt niet voor alle medicijnen noodzakelijk als het gaat om houdbaarheid en bovendien zijn die verpakkingen verspillend en vervuilend. Wat kan en gaat de minister doen om geneesmiddelen patiënt- en milieuvriendelijker te verpakken?

De minister heeft aangegeven dat hij de eigen bijdrage voor medicijnen wil maximeren op 250 euro per patiënt per jaar. Dan komt iemand nog steeds op een bedrag van 635 euro als je het eigen risico meetelt. De minister geeft zelf in de brief aan dat farmaceuten de prijzen waarschijnlijk verder gaan verhogen. Voor veel mensen is dat onbetaalbaar. Is de minister het met ons eens dat daar een rem op moet komen?

In het AO over patiëntveiligheid hebben we het gehad over medicatiebeoordelingen. 50PLUS vindt het onbegrijpelijk dat de staatssecretaris niet bereid is in gesprek te gaan met zorgverzekeraars over het vergoeden van medicatiebeoordelingen. We willen hier weer benadrukken hoe belangrijk het is: Valincidenten met de daaropvolgende ziekenhuisopname worden vaak veroorzaakt door medicatie, dus in het kader van welzijn voor patiënten maar ook van preventie is die medicatiebeoordeling van groot belang.

50PLUS vindt dat een medicatiebeoordeling actief moet worden aangeboden en dat dat buiten het eigen risico moet vallen zoals bij sommige zorgverzekeraars maar helaas niet bij alle.”

© 21 juni 2018