Het ziet er naar uit dat het kabinet iets minder gaat bezuinigen op de publieke omroep dan tot nu toe werd gevreesd. Maar voor 50PLUS is en blijft bezuinigen op de NPO onnodig.

NPO - Foto: Jan Willem van Hofwegen

“Er zou juist eerder extra geld voor de NPO - Nederlandse Publieke Omroep - uitgetrokken moeten worden’’, zei Henk Krol vandaag in een overleg over media en journalistiek met minister Slob (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)

Eenmalig 40 miljoen

Volgens uitgelekte plannen gaat het kabinet op Prinsjesdag bekend maken dat er eenmalig 40 miljoen extra naar de NPO gaat op voorwaarde dat de NPO met een serieus toekomstplan op de proppen komt.

Voor volgend jaar was tot voor kort een bezuiniging van 62 miljoen euro voorzien. Dat zou geleid hebben tot een ernstige verschraling van het programma-aanbod.

Halveren of verdwijnen

Waardevolle programma’s zoals Tegenlicht, Brandpunt+ en Andere Tijden zouden gehalveerd worden of zelfs geheel verdwijnen en ook de dagprogrammering, zoals de programma’s van Omroep Max – heel belangrijk voor veel ouderen, zoals Henk Krol stelt – zou ernstig verschralen.

Als er toch extra geld voor de NPO komt, hoeft er waarschijnlijk wat minder hard bezuinigd te worden, maar er blijft sprake van schade, zo vindt Henk Krol.


Lees hier de volledige inbreng van Henk Krol in het algemeen overleg Media algemeen en journalistiek met minister Slob (OCW):   

“Het gaat vandaag opnieuw over de publieke omroep en de forse bezuinigingen die op stapel staan.
Bezuinigingen die volgens het kabinet onvermijdelijk zijn. Al meldt De Telegraaf vandaag dat het kabinet alsnog bereid is om eenmalig 40 miljoen euro extra uit te trekken mits de NPO met een serieus toekomstplan op de proppen komt. Het kabinet zou dat op Prinsjesdag bekend willen maken. Nu dit is uitgelekt zouden we graag van de minister willen weten of dit bericht klopt. 

Net voor het reces hebben we in een Schriftelijk Overleg over dit onderwerp al aangegeven dat 50PLUS de bezuinigingen op de publieke omroep veel te ver vindt gaan omdat waardevolle programma’s en programmagenres op journalistiek en informatief gebied de dupe dreigen te worden. Programma’s als Tegenlicht, Argos, Brandpunt+ en Andere Tijden worden gehalveerd, fors gekort of dreigen zelfs helemaal te verdwijnen. En de dagprogrammering zoals die van Omroep Max, zo belangrijk voor veel oudere kijkers, verschraalt.

De minister stelt in zijn antwoord dat hij niet verantwoordelijk is voor de programmatische keuzes. Dat is de NPO. Zijn invloed op de keuzes van de NPO is gering.

Formeel klopt die redenering. Maar het kabinet kan de dreigende kaalslag op informatief en journalistiek gebied wel voorkomen door de NPO financieel tegemoet te komen en de NPO niet alleen te laten opdraaien voor de sterk slinkende inkomsten uit de Ster. 

Misschien zijn er daarnaast ook mogelijkheden om de voorziene structurele daling van de reclame-inkomsten van de Ster te temperen of te vertragen. De NPO heeft eind vorig jaar de mogelijkheden voor de Ster om reclame te exploiteren op websites en apps van de NPO en de omroepen verruimd. 50PLUS wil graag weten wat het effect daarvan is.

50PLUS wil ook graag meer duidelijkheid van de minister als het gaat om de financiële gevolgen van het afschaffen van het systeem van wat in vaktermen ‘surco’ heet. Daardoor zou een aantal grote adverteerders momenteel minder of geen reclameruimte inkopen bij de Ster. We willen graag meer helderheid hierover. Wellicht is een onderzoek naar de wijze waarop mediabureaus werken zinvol. In een land als Frankrijk is de praktijk van ‘surco’ verboden. In Nederland niet. Is een verbod hier niet ook op zijn plaats?

Ik heb het al eerder gesteld: We hebben een publieke omroep om trots op te zijn. Een publieke omroep die zorgt voor een fantastisch diepgaand en gevarieerd programma-aanbod en dat tegen een prijs per hoofd van de bevolking die veel lager is dan in de meeste buurlanden. We hebben de minister gevraagd om een overzicht te geven van die kosten. Hoeveel is een inwoner van Duitsland, Groot-Brittannië, België of Frankrijk gemiddeld per jaar kwijt aan bijdrage voor de publieke omroep in zijn of haar land?

Het lijkt ons een vraag die makkelijk te beantwoorden is, maar de minister stelt in zijn antwoord ‘dat het lastig is om zo’n overzicht te maken omdat elk land zijn eigen specifieke context kent waardoor het risico ontstaat dat we appels met peren gaan vergelijken’.  Nou en? Daarom herhalen we ons verzoek om een overzicht te krijgen van de kosten van de publieke omroep per hoofd van de bevolking. Om het niet al te ingewikkeld te maken, kan de minister zich wat ons betreft beperken tot de Benelux-landen, Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië.

Zoals gezegd: 50PLUS is en blijft TEGEN de onnodig harde bezuinigingen op onze publieke omroep die nu nog op tafel liggen. Als we een kaalslag willen voorkomen op het gebied van drama, waardevolle geschiedenisprogramma’s en een verdere verzwakking van de journalistieke taak van de NPO, dan moet er minder bezuinigd worden. Bezuinigen is nodig waar het kan, maar niet ten koste van waardevolle programma’s zoals ‘Andere Tijden’. Een programma waar ouderen erg graag naar kijken, maar dat ook voor jongeren zeer nuttig is.

We herhalen onze waarschuwing. Het is begrijpelijk dat de publieke omroep voortdurend zoekt naar mogelijkheden om een jonger publiek te bedienen. Jongeren kijken immers steeds minder TV en als ze het al doen, dan is het vaak ‘on demand’. Maar de pogingen om een jonger publiek te trekken, lijken nu ten koste te gaan van de harde kern van het publiek dat nog wel veel televisie kijkt. Dat zijn overwegend ouderen. Ouderen kijken graag en veel, ook overdag,  naar nieuwsprogramma’s als ‘Wakker Nederland’, ‘Nieuwsuur’ en programma’s als ‘Andere tijden’. Als deze doelgroep straks slechter bediend wordt, spant de NPO het paard achter de wagen. En het is maar zeer de vraag of het meer jongere kijkers oplevert.’’

© 6 september 2018