50PLUS wil een lagere AOW-leeftijd voor álle Nederlanders, nu én in de toekomst. “Dus óók voor onze kinderen en kleinkinderen!”, zei Martin van Rooijen tijdens een debat over de pensioenen.

Martin van Rooijen

50PLUS wil een lagere AOW-leeftijd voor álle Nederlanders, nu en in de toekomst. Niet uitsluitend voor de groep mensen die vandaag rond de 60 jaar oud zijn, zoals het kabinet nu lijkt te willen. “Mijn partij is niet opgericht om de AOW-leeftijd nog even goed te regelen voor een kleine groep. Het kabinet maakt een leeg gebaar, komt met een eenmalige actie. Het doet niets voor onze kinderen en kleinkinderen”, aldus Kamerlid Martin van Rooijen (foto).

Arbitrair

Het Nederlandse toezichtskader op pensioenen heeft zichzelf namelijk uit de markt geprijsd ten opzichte van andere Europese landen. “De verhuizing van het eerste pensioenfonds naar België toont het arbitraire karakter van ons eigen toezichtskader aan”, zei Kamerlid Martin van Rooijen bij een debat over wijziging van de pensioenwet. •

 

► De volledige inbreng van Kamerlid Martin van Rooijen bij het debat over de wijziging van de pensioenwet i.v.m. implementatie richtlijn met staatssecretaris Snels:

“Dank aan de minister voor de beantwoording van de vragen van de Kamer in de Nota naar aanleiding van het verslag en eveneens dank voor het feit dat de implementatie van deze richtlijn wordt aangeboden in een separaat wetsvoorstel.

Een duivels dilemma, voorzitter. 50PLUS en de gehele oppositie hebben de heer Omtzigt in juni 2016 gesteund toen hij de regering verzocht om niet in te stemmen met de voorgestelde IORP-richtlijn over pensioenfondsen en er zorg voor te dragen dat er geen voorstellen voor een nieuwe richtlijn op dit gebied gedaan zouden worden. Dat is niet helemaal zo gelopen. Toezichtarbitrage is inmiddels geen abstract toekomstbeeld meer maar een harde realiteit. Onwenselijk? Ja, voorzitter. Wat 50PLUS betreft wel. Maar tegelijkertijd helaas ook begrijpelijk. De verhuizing van het eerste pensioenfonds naar België toont vooral het arbitraire karakter van ons eigen toezichtskader aan. Het Nederlandse toezichtskader heeft zichzelf namelijk uit de markt geprijsd ten opzichte van andere Europese landen. Als een pensioenfonds, rekening houdend met haar missie, concludeert dat zij hun missie beter kunnen volbrengen onder het prudentiële toezichtskader van een andere Europese lidstaat, dan is dat ook een vorm van marktwerking. Immers, in het pensioenlandschap van een ander land worden pensioenverplichtingen lager gewaardeerd door een hogere rekenrente. Het gevolg van deze marktwerking is dan ook niet zo verbazingwekkend maar het is wel een dilemma. We zouden kunnen accepteren dat fondsen naar andere lidstaten trekken of we kunnen deze deur dichtgooien. Accepteren vindt de hele kamer onwenselijk en de deur dichtgooien was en is in strijd met Europese regelgeving. De verbetering die deze richtlijn met zich meebrengt is dat de nationale toezichthouder nu wel een veto heeft via een marginale toetsing van drie voorwaarden.

Waar 50PLUS voor kiest is allang helder. Wij herhalen wat we al zeggen sinds onze oprichting: Nederland moet stoppen om zich met haar extreme visie op de rekenrente uit de markt te prijzen, want zoals we nu kunnen zien leidt dit, naast het afknijpen van Nederlandse pensioenen, ook tot allerlei andere ontwikkelingen die zeer onwenselijk zijn. Het onnodig korten van de pensioenen op basis van een extreme rentevisie en massale monetaire manipulatie is voor mij het gevecht van de eeuw. Maar nu zien we dat de extreme prudentie van Nederland ook nog andere gevolgen heeft, namelijk het mogelijke vertrek van pensioenfondsen uit Nederland. En daar zit - in tegenstelling tot het afknijpen van de pensioenen - écht helemaal niemand op te wachten. Het standpunt van 50PLUS is helder. Wij wilden niet instemmen met de IORP II richtlijn die dit mogelijk blijft maken, zij het nu met een veto. Wat 50PLUS betreft is het woord nu aan de aanhangers van de zogenaamde marktwaardering en de risicovrije rente. Wat heb je aan 1 zeer arbitraire vorm van marktwaardering binnen een toezichtskader, als er 28 arbitraire vormen van marktwaardering zijn om uit te kiezen? En, zo vraag ik aan de minister: is dat eigenlijk ook niet een vorm van marktwerking?

De pensioenwet zegt dat pensioenen gewaardeerd moeten worden op marktwaarde. In de eerste plaats is er geen markt voor pensioenverplichtingen en pensioenen zijn geen financieel product. Het is een sociaal product. De bestaansreden van pensioenfondsen is een zo goed mogelijk pensioen te realiseren, het is uitgesteld loon op basis van belegde premies.

De dreigende pensioenkortingen zijn het gevolg van het internationaal extreme Nederlandse toezichtkader. En dat toezichtkader maakt het mogelijk dat Draghi met zijn manipulatie van de rekenrente in kan breken in ons pensioenstelsel. Hierdoor zijn al kortingen doorgevoerd en dreigen nog eens grote kortingen voor 5 tot 10 miljoen deelnemers in 2019 en 2020, aldus de Nederlandse bank. Kent de minister een voorbeeld van een Europese lidstaat waarbij de heer Draghi op dezelfde ontwrichtende wijze kan inbreken in een nationaal pensioenstelsel? Door koppeling van de zogenaamde risicovrije rente aan de rente op staatsleningen is ons stelsel veel kwetsbaarder voor deze manipulatie, want de ECB koopt wél ongebreideld staatsleningen maar geen andere waarden zoals aandelen of vastgoed.

Onze eigen rigiditeit. Dat is in potentie de grote drijvende kracht achter een beweging van pensioenfondsen richting andere toezichtregimes. Het eerste schaap is al over de dam en zij pakken meteen 11% extra dekkingsgraad. Wat mijn fractie betreft herstellen we zo snel mogelijk het level playing field in Europa door minder extreme prudentiële toezichtsregels toe te passen in Nederland. En dat kan snel en simpel, door mijn initiatief wetsvoorstel over te nemen. Wij stellen voor om voor maximaal 5 jaar de rekenrente met een half procent prudent te verhogen om het effect van monetaire manipulatie van de ECB een beetje te verzachten. Dan wordt de kans kleiner dat we ons met die strenge regels uit de markt prijzen, dan blijven de fondsen gewoon hier en dan kunnen vrijwel alle dreigende pensioenkortingen acuut van tafel.

In België kunnen pensioenrechten tegen een rekenrente van 3,5% verdisconteerd worden. Dat noemt men in Europa, waar D66 de meeste vrienden heeft, gewoon prudent. Desalniettemin is de Belgische disconteringsvoet bijna dubbel zo hoog als wat ik met onze initiatiefwet probeer te bereiken. De stille overdracht van pensioenkapitaal van oud naar jong door de grote daling van de rekenrente is een verschuiving geweest van 7% binnen het pensioenvermogen. Daar bovenop komen nog de effecten van de niet kostendekkende premie en de sterk dalende ultimate forward rate. In onze initiatiefwet corrigeren wij slechts een klein deel van het rente-effect en wij laten die andere genoemde nadelige effecten onberoerd. U heeft dus te maken met een prudente maar ook met een alleszins redelijke ouderenpartij. De extremiteiten zitten in ons toezichtskader en daar moet dan ook een bodem in.

Het ontstaan van mijn partij is onlosmakelijk verbonden met de kolderieke en extreem snelle verhoging van de AOW-leeftijd. Meer dan 50 jaar lang was het 65 en de kosten daarvan zaten gewoon “in het basispad” zoals dat mooi heet.

Uit de Volkskrant van hedenochtend leiden wij af dat de versnelling van de verhoging van de AOW leeftijd mogelijk deels of geheel wordt teruggedraaid. In dat geval dan raakt dit alleen de groep mensen die vandaag rond de 60 jaar oud zijn. Mijn partij is niet opgericht om de AOW-leeftijd nog even goed te regelen voor een kleine groep. Maar dat is wel wat het kabinet nu lijkt te omarmen. Het is onmogelijk voor mijn partij om daarmee in te stemmen. Het is een leeg gebaar want het heeft geen enkel budgettair effect op lange termijn. Het is eenmalige actie. Het doet niets voor onze kinderen en kleinkinderen. Als Koolmees denkt dat hij 50PLUS over de streep trekt door iets te regelen voor een kleine groep luidruchtige zestigers dan heeft hij ons totaal verkeerd ingedeeld. 50PLUS wil een lagere AOW leeftijd voor alle Nederlanders, nu en in de toekomst. Het zegt juist veel over deze minister, dat hij degene is die komt met een tijdelijke speciale behandeling voor een kleine groep oudere kiezers op kosten van de rest. Dat zouden wij nooit overwegen maar ik heb er in dit verband wel een woord voor: “koppel-uitverkoop”. Een voordeel voor een kleine groep zou het lokaas moeten zijn voor het accepteren van een pensioenakkoord zoals het kabinet dat voor ogen heeft. Maar wij weigeren de uitruil van een AOW-fooi tegen de afbraak van ons pensioenstelsel.

U begrijpt dat 50PLUS blij is met de opvattingen van de grote pensioenfondsen zoals die deze week naar buiten kwam. Waarin zij zich achter het gelekte concept pensioenakkoord van mei lijken te scharen. Daarin wordt gepleit voor minder zekerheid en lagere buffers, waardoor ook indexatie eerder mogelijk wordt. De persoonlijke pensioenpotjes zijn in het concept al van tafel, dat is wel reden voor een feestje maar let op, het staat nog steeds in het regeerakkoord. Klopt het dat in de ministerraad van volgende week vrijdag de toekomst van ons pensioenstelsel aan de orde komt inclusief de vraag wat er precies met de AOW leeftijd moet gebeuren?

Terug naar de richtlijn. Volgens mijn fractie heeft Nederland als voorzitter in de onderhandelingen een heel behoorlijk resultaat bereikt en is erger voorkomen zoals solvabiliteitseisen. Waar we ons nog wel zorgen over maken zijn de extra kosten die met dit voorstel gepaard gaan. Ik denk dan speciaal aan de governance eisen en de nieuwe uitgebreide communicatieregels, die met name betrekking hebben op de UPO informatie. Als voorbeeld noem ik dat ook de slapers bij pensioenfondsen jaarlijks uitgebreid moeten worden geïnformeerd. Wij hebben niets tegen de eisen op zichzelf maar ik wil er wel goed op letten dat we het in elk geval op de meest kosteneffectieve wijze benaderen.”

© 26 september 2018


Wilt u op de hoogte blijven?

Close

Like ons dan op Facebook!