Banken wel overeind houden met belastinggeld maar ziekenhuizen niet. “Dat is niet uit te leggen, simpelweg omdat het niet deugt!”, zei Kamerlid Léonie Sazias in het debat over het faillissement van de IJsselmeerziekenhuizen en het Slotervaartziekenhuis.

IJsselmeerziekenhuis MC Zuiderzee - Foto: Wout Jansen

Hoe kan een bewindsman die zegt pál te staan voor de continuïteit van goede zorg niet op de hoogte zijn geweest van de problemen bij de IJsselmeerziekenhuizen en het Slotervaartziekenhuis? Problemen die leidden tot een faillissement. “In 2008 stonden de IJsselmeerziekenhuizen al op omvallen en werd er dertig miljoen euro steun verleend omdat het om een systeemziekenhuis ging. De signalen dat het niet goed ging, zijn dus al jaren oud!”, zei Kamerlid Léonie Sazias tegen verantwoordelijk minister Bruno Bruins (VVD). 

Niet uit te leggen

Nu is het te laat. En wat doet de minister? “Hij richt een crisisteam op”, constateerde Léonie Sazias schamper. “En dat crisisteam stuurt de bewindvoerders de opgestelde ‘Handreiking voor faillissementen in de zorg’ toe. Ja, daar heb je wat aan!” Volgens minister Bruins is zijn rol bij deze faillissementen beperkt omdat ‘de markt hierover gaat’. “Dit kan niet waar zijn!”, vindt een verontwaardigde Léonie Sazias. “Het is niet uit te leggen dat banken wél omhoog gehouden worden met belastinggeld, maar ziekenhuizen niet. Het is niet uit te leggen omdat het niet deugt!”

Markt en zorg matchen niet

Léonie stelde vast dat marktwerking knopen in de zorg veroorzaakt. “Markt en zorg, die twee begrippen matchen niet met elkaar. Een ziekenhuis is geen bedrijf dat je kunt managen als een bedrijf met een prijsvechtersstrategie. Samenwerking in de zorg is van het grootste belang voor de kwaliteit van de zorg. Dat gaat absoluut niet werken vanuit een concurrentiepositie. En hoe kan het zo zijn dat het uiteindelijk de zorgverzekeraars zijn die gaan over het voortbestaan van een ziekenhuis?”

Brede visie op ziekenhuiszorg

Grote ziekenhuizen kunnen kortingen bedingen bij de verzekeraars, kleinere ziekenhuizen niet. “Dit marktsysteem drukt juist de kleinere ziekenhuizen uit de markt en dat zijn precies de ziekenhuizen die belangrijke zorg in de regio leveren”, vindt Léonie Sazias. 50PLUS wil dat er een brede visie komt op ziekenhuiszorg; op excellente en gespecialiseerde zorg en op basisziekenhuiszorg. “Dat zijn wat ons betreft twee verschillende netwerken waarvan vooral de basisziekenhuiszorg een goede dekking moet hebben in dit land en dat is niet drie kwartier verderop.”

Verzekeraars hebben teveel macht

50PLUS vindt ook dat dit kabinet haar zorgtaken veel te veel heeft overgedragen naar de markt en de verzekeraars veel te veel macht heeft gegeven. Daarom wil 50PLUS ook dringend een diepgaande evaluatie van de marktwerking in dit zorgstelsel. “U zult begrijpen dat 50PLUS er op staat dat het ziekenhuis in Lelystad openblijft. Mét een Spoedeisende Hulp en mét een afdeling acute verloskunde, en dat wij de minister als systeemverantwoordelijke daarop zullen aanspreken”, aldus Léonie Sazias tegen bewindsman Bruins. •

 

De volledige inbreng van Kamerlid Léonie Sazias bij het debat over het faillissement van de IJsselmeerziekenhuizen en het Slotervaartziekenhuis met minister Bruins van Medische zorg:

“Sinds de mondelinge vragen gisteren en de beantwoording van minister Bruins heb ik  van verbijstering niet kunnen slapen. Deze minister – die zegt pal te staan voor de continuïteit van goede zorg – heeft deze klap niet aan zien komen. Terwijl er al jaren problemen zijn bij deze ziekenhuizen.

In 2008 stonden de IJsselmeerziekenhuizen al op omvallen. Een voorganger van minister Bruins – Ab Klink – bepaalde dat het hier ging om een systeemziekenhuis en hij keurde een steunpakket goed van zo’n 30 miljoen euro.  Het geld van dat steunpakket kon niet worden terugbetaald, aan de gemeente Lelystad bijvoorbeeld. Die signalen zijn dus al jaren oud! Vanaf wanneer wist deze minister dat er grote problemen waren bij deze ziekenhuizen?

In augustus werden de MC IJsselmeerziekenhuizen onder verscherpt toezicht gesteld door de IGJ omdat er onvoldoende vertrouwen was in een verbetertraject. Wat moeten we ons voorstellen bij dat verscherpte toezicht van de IGJ? En wat doet de IGJ met de opbrengst van dat toezicht? Zijn er acties ondernomen of is de IGJ nog bezig met het schrijven van een rapport? En wat heeft de minister met de signalen gedaan?

Nu is het in elk geval te laat. Terwijl het kalf morsdood op de bodem van de put ligt, richt de minister een crisisteam op.  En wat doet dat crisisteam?  Die stuurt de bewindvoerders de opgestelde ‘Handreiking voor faillissementen in de zorg’ toe. Ja, daar heb je wat aan!

De ziekenhuizen zijn failliet en deze minister zegt, met zijn handen in de lucht, dat zijn rol beperkt is omdat de markt hier over gaat. Dit kan toch niet waar zijn! Je kunt het toch niet aan de mensen uitleggen dat banken wel omhoog gehouden worden met belastinggeld maar ziekenhuizen niet. Het is niet uit te leggen omdat het niet deugt!

Gisteren zei de minister dat hij nog nooit van de term systeemziekenhuis had gehoord. Nee, er wordt nu gepraat over ‘gevoelig’ ziekenhuis. Wat betekent die term?

Kijk, ziehier de knopen die door de marktwerking in de zorg veroorzaakt worden. Markt en zorg, die twee begrippen matchen niet met elkaar. Een ziekenhuis is geen bedrijf dat je kunt managen als een bedrijf met een prijsvechtersstrategie. Samenwerking in de zorg is van het grootste belang voor de kwaliteit van de zorg. Dat gaat absoluut niet werken vanuit een concurrentiepositie. En hoe kan het zo zijn dat het uiteindelijk de zorgverzekeraars zijn die gaan over het voortbestaan van een ziekenhuis?

Voorzitter, grote ‘gevoelige’ ziekenhuizen kunnen kortingen bedingen bij de verzekeraars waar de kleinere ziekenhuizen niet voor in aanmerking komen. Dit terwijl juist die kleinere ziekenhuizen met minder inkomsten die kortingen harder nodig hebben. Wat zijn overigens de voorwaarden van een beschikbaarheidsbijdrage? Wanneer komt een ziekenhuis hiervoor in aanmerking en had dat niet moeten gelden voor het IJsselmeerziekenhuis? 

Dit marktsysteem drukt juist de kleinere ziekenhuizen uit de markt en dat zijn precies de ziekenhuizen die belangrijke zorg in de regio leveren.

50PLUS wil dat er een brede visie komt op ziekenhuiszorg; op excellente en gespecialiseerde zorg en op basisziekenhuiszorg. Dat zijn wat ons betreft twee verschillende netwerken waarvan vooral de basisziekenhuiszorg een goede dekking moet hebben in dit land en dat is niet drie kwartier verderop.

Ook blijven wij van mening dat dit kabinet haar zorgtaken veel te veel heeft overgedragen naar de markt en de verzekeraars veel te veel macht heeft gegeven. Daarom wil 50PLUS ook dringend een diepgaande evaluatie van de marktwerking in dit zorgstelsel.

Wat gaat de minister doen met de motie die breed is aangenomen in de Staten van Flevoland vorige week?

U zult begrijpen dat 50PLUS er op staat dat het ziekenhuis in Lelystad openblijft. Mét een Spoedeisende Hulp en mét een afdeling acute verloskunde, en dat wij de minister als systeemverantwoordelijke daarop zullen aanspreken.”

© 31 oktober 2018