50PLUS heeft vragen over het vervolg van het Brexit-proces. Er liggen nu een uittredingsakkoord en een politieke verklaring. Die laatste dient als basis voor onderhandelingen over de toekomstige relatie tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk.

Premier Theresa May van Engeland - Foto: European Parlement

In een debat met premier Rutte en minister Blok van Buitenlandse Zaken vroeg Martin van Rooijen hoe de nationale parlementen bij de onderhandelingen over die nieuwe verhouding worden betrokken. “In de afgelopen maanden is de Tweede Kamer goed op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen, maar hoe gaat dat na 30 maart volgend jaar?”, informeerde Martin van Rooijen over de situatie na de feitelijke uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. “Worden nationale parlementen ook nog betrokken bij het vaststellen van het onderhandelingsmandaat voor de overgangsperiode?”

Kritiek op plannen die May presenteerde

Het Britse parlement had kritiek op de plannen die premier Theresa May (foto) presenteerde; de besluitvorming en stemming daarover zijn in december. Het Verenigd Koninkrijk moet nu aangeven hoe het verder wil. 50PLUS maakt zich zorgen over de mogelijkheid dat die onderhandelingen alsnog de positie van Nederlandse burgers in het Verenigd Koninkrijk, die in het uitredingsakkoord goed is geregeld, verslechteren. “Moeten Nederlandse burgers in het Verenigd Koninkrijk bang zijn voor een slechtere positie dan in het uittredingsakkoord staat omschreven?”, wil Martin van Rooijen weten. ‘Lezen we het goed dat ze in ieder geval allemaal een aanvraag moeten indienen voor een nieuwe verblijfstatus?”


Inbreng van Kamerlid Martin van Rooijen bij het notaoverleg inzake de Europese Raad over Brexit met minister-president Rutte en minister Blok van Buitenlandse Zaken:

“Op 29 maart 2019 is het twee jaar geleden dat premier May de ontslagbrief van het Verenigd Koninkrijk inleverde bij de voorzitter van de Europese Raad, Donald Tusk. Formeel is na twee jaar het moment van uittreding gekomen. Maar op die datum zijn we nog lang niet van de Britten af. En zij niet van de Europese Unie. Hun lang verwachte moment van ‘splendid isolation’ laat nog even op zich wachten. Misschien wel twee jaar. 

Op 30 maart begint de overgangsperiode. Die misschien wel tot de zomer van 2022 kan duren. In die periode moet minutieus worden vastgelegd wat de toekomstige relatie zal zijn tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk. De basis daarvoor is de politieke verklaring, waarover vanmorgen een voorlopig akkoord is bereikt. Wat is het oordeel van de bewindslieden over dat akkoord, voldoet het aan waarvoor Nederland zich heeft ingezet en wat kan een definitieve goedkeuring van het uittredingsakkoord en de politieke verklaring op zondag nog in de weg staan?

Het nieuwe concept voor de politieke verklaring is vooral een lijst met goede voornemens op allerlei terreinen, met uitzondering van de visserij. Kunnen de bewindslieden aangeven waarom dat zo’n buitengewoon moeilijk punt is, vergeleken met andere onderwerpen? En welke extra inspanningen mogen we de komende tijd van deze regering verwachten om tot een voor de Nederlandse bedrijfstak gunstig visserijakkoord te komen?

De Kamer kan het terugtrekkingsakkoord niet amenderen. Het is in feite slikken of stikken. Gelukkig hoeven we in het terugtrekkingsakkoord niet al te veel te slikken. Uit het schriftelijk overleg blijkt dat het Europees Parlement ook geen amendementen kan indienen, maar wel voorwaarden kan verbinden aan de goedkeuring. Over welke voorwaarden hebben we het dan?, zo vraag ik de bewindslieden. Kunnen die nog effect hebben op de inhoud?

Dan nog even terug naar het terugtrekkingsakkoord. Wat is de status van dat document? Geldt dit alleen voor de overgangsperiode? Wordt over alle onderdelen op basis van de politieke verklaring opnieuw onderhandeld? Moeten we erop voorbereid zijn dat er in dat toekomstakkoord dingen kunnen staan die afwijken van de afspraken in het terugtrekkingsakkoord? Moeten Nederlandse burgers in het Verenigd Koninkrijk bang zijn voor een slechtere positie dan nu in het terugtrekkingsakkoord staat omschreven? En lezen we het goed dat ze in ieder geval allemaal een aanvraag moeten indienen voor een nieuwe verblijfstatus?

En hoe zit het met de parlementaire controle tijdens de overgangsperiode? In de afgelopen maanden is de Kamer goed op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen, maar hoe gaat dat na 30 maart volgend jaar? Worden nationale parlementen ook nog betrokken bij het vaststellen van het onderhandelingsmandaat voor de overgangsperiode? En hoe moeten we in dat verband de rol en positie zien van het zogenoemde ‘gemengd comité’ dat in het vervolgproces een rol gaat spelen. Wie stelt dat samen en wie controleert het?

In het schriftelijk overleg van afgelopen weekeinde schrijft de minister dat het Verenigd Koninkrijk moet aangeven hoe het verder wil na een afwijzing van het akkoord door het Britse parlement. Van verschillende kanten is de mogelijkheid geopperd dat er dan nieuwe onderhandelingen moeten komen omdat er geen ruimte is voor amendering van het voorliggende akkoord. Wat vindt de Nederlandse regering van die optie? Is Nederland er een voorstander van dat de Europese Unie akkoord gaat met het doorschuiven van de datum van 29 maart om nieuwe onderhandelingen mogelijk te maken?     

In de afgelopen jaren is er in Nederland heel veel tijd en energie gaan zitten in het Brexit-proces, met name als het gaat om de voorbereidingen op een mogelijke harde Brexit. Dat is verstandig, maar het gaat allemaal niet voor niets. Kan de minister-president aangeven wat dit hele Brexit-proces Nederland tot nu toe heeft gekost? Ook al kunnen we dat naar ik aanneem niet bij het Verenigd Koninkrijk declareren, dan zal iemand dat ongetwijfeld toch goed bijhouden.”

© 22 november 2018 - Foto: European Parlement