50PLUS wil dat iedere burger de mogelijkheid houdt om naar de rechter te stappen.

Vrouwe Justitia - Foto: William Cho (Pixabay)

Het kabinet wil de weg naar de rechter voor burgers moeilijker en duurder maken. Dat blijkt uit een voorstel van minister Dekker (Rechtsbescherming).

Meer marktwerking?

Volgens Henk Krol komt het voorstel van de minister neer op meer marktwerking in de rechtsbijstand. “Na het debacle van de marktwerking in de zorg zou er nu marktwerking in de rechtsbijstand komen? 50PLUS gaat er dwars voor liggen’’, zo stelde de fractieleider van 50PLUS in een debat met minister Dekker.

Mensen met kleine portemonnee

Iedereen die meent dat de overheid hem of haar tekort doet, bijvoorbeeld omdat hij of zij niet de zorg krijgt die nodig is, moet naar de rechter kunnen stappen. Dat geldt zeker voor mensen met een kleine portemonnee, vindt 50PLUS.

Rechtsbijstandsverzekering

In plaats van een heel nieuw bouwwerk is het wellicht goedkoper om minvermogenden een rechtsbijstandsverzekering te geven. “Is dat niet veel goedkoper en garandeert dat niet veel beter het grondwettelijke recht op een gang naar de rechter?”, zo vroeg Henk Krol de bewindsman.


Lees hier de volledige inbreng van Henk Krol in het debat met  minister Sander Dekker van Rechtsbescherming:

“Ik keek gisteravond naar de minister bij Nieuwsuur en dacht: Waarom een goedwerkend systeem rigoureus veranderen? We weten wat we hebben, we weten niet wat we krijgen. Wat hebben we nu? 4 van de 5 mensen die gebruik maken van gesubsidieerde rechtsbijstand is tevreden met het uiteindelijke resultaat. Dat is een uitstekende score.
Ze geven hun advocaat gemiddeld een 8,3! Fantastisch. We kunnen trots zijn op dit stelsel. Maar nee, het moet op de schop. De taal van deze minister voor Rechtsbescherming verandert als hij praat over het nieuwe stelsel. Hij spreekt over:
- Marktpartijen en onderaannemers
- Marktverkenning
- Over het inkopen van rechtshulppakketten
- Over de inkoopprijs en over sociale advocaten als ondernemers.

Deze termen doen toch vermoeden dat de marktwerking zijn intrede gaat doen in de gesubsidieerde rechtsbijstand. Hier staat de nieuwe minister voor Rechtsinkoop. Een minister die bovendien de voorkeur heeft voor mediation. Wij zien liever een kabinet dat waarborgt dat voor iedereen de gang naar de rechter openstaat. Kan de minister toezeggen dat voor alle rechtshulppakketten altijd de gang naar de rechter mogelijk blijft? En dan de aanbieders van die rechtshulppakketten. Dat zijn marktpartijen die winst willen maken. Gaan zij besparen op de kosten en wordt de keuzevrijheid minder omdat zij maar met een beperkte groep onderaannemers een contract sluiten? Worden rechtshulpaanbieders een soort zorgverzekeraars met verdienmodellen, bonussen en zelfs een dreigende beursgang?

Wij zijn bezorgd dat voor minder mensen de weg naar de rechter open staat en dat de mensen die wel naar de rechter gaan het duurder wordt. De vaste eigen bijdrage wordt straks vervangen door een percentuele bijdrage van de kosten. Dan ben je dus echt de klos als je helaas in een complex meningsverschil terechtkomt en dus in een duur pakket nodig hebt. De minister stelt ons helemaal niet gerust door te zeggen dat er dan een afbetalingsregeling mogelijk is. Tja, het wordt gewoon duurder voor de mensen met de kleinste portemonnee die in grote problemen komen.

Dit kabinet maakt het niet zoveel uit als de minima nog weer meer moeten betalen. Energie wordt duurder, de zorgverzekering wordt duurder, de boodschappen worden duurder, en ja hoor, ook de gang naar de rechter wordt duurder.

Wij maken ons des te meer zorgen omdat 63 procent van alle rechtszaken waarbij sprake is van gesubsidieerde rechtsbijstand, zaken tegen de overheid zijn. De toegang tot de rechter is van wezenlijk belang om op te komen tegen die machtige overheid. Dan kan het toch niet waar zijn dat die overheid de toegang tot het recht duurder maakt?

Dit jaar gaat gestart worden met pilots met rechtspakketten. Kan er ook een pilot komen over WMO perikelen? Onze fractie is erg benieuwd hoe een WMO-pakket er uit gaat zien. En op welke wijze gaat de minister ervoor zorgen dat álle gemeenten geld uittrekken voor geschiloplossing?

Verder maken we ons zorgen over de mensen in de schuldhulpverlening. Zij moeten als eerste hun abonnementen opzeggen, bijvoorbeeld het lidmaatschap van een vakbond. Ze raken daarmee dan ook vaak hun rechtsbijstandsverzekering kwijt. Hebben zij straks ook recht op gesubsidieerde rechtsbijstand?

Tenslotte, als er dan persé wat moet veranderen, zijn er dan geen betere alternatieven dat dit enorme nieuwe bouwwerk van verdienmodellen voor aanbieders, ondernemers en onderaannemers, toezichthouders en informele geschiloplossingen? Wat vindt de minister ervan om minvermogenden een rechtbijstandsverzekering te geven? Is dat niet veel goedkoper en garandeert dat niet veel beter het grondwettelijke recht op de gang naar de rechter?”

© 23 januari 2019