Het schuldenaanpak-plan van het kabinet is een stapje in de goede richting. Een aantal grote problemen, zoals de woekerrentes die mensen vaak moeten betalen over hun schulden en kredieten, moet echter nog aangepakt worden.

►Inbreng van Kamerlid Corrie van Brenk  bij het algemeen overleg over de brede schuldenaanpak met staatssecretaris Tamara van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid):

“Zeker 1,5 miljoen huishoudens kampen met forse schulden. 1,5 miljoen! En vorig jaar heeft een recordaantal van 94.000 mensen hulp gevraagd bij het oplossen van schulden
Een goede en effectieve schuldenaanpak is van het grootste belang.

Er ligt een lijvig  ‘actieplan’, maar hoe effectief is dit plan? Zit het kabinet, deze staatssecretaris, wel op de goede weg?

Het valt 50PLUS op dat de rijksoverheid haar rol vooral als ‘faciliterend, stimulerend en wetgevend ziet’. Het kabinet roept net name alle betrokkenen op om schuldhulp beter op te pakken, maar steekt nauwelijks de hand in eigen boezem. Dat stelt ons teleur.

De VNG wijst terecht op het feit dat een grote groep mensen gewoon niet rond kán komen  als belangrijke reden voor het ontstaan en toenemen van schulden. Wij zijn het daar mee eens. De ambitie van het kabinet zou zich daarop moeten richten en dat zien wij onvoldoende. Graag een reactie.

Systeemvereenvoudiging is volgens VNG en Divosa de beste preventie! 50PLUS ziet ook dit onvoldoende terug. Mensen die achteraf te veel zorgtoeslag hebben gekregen en plotseling een groot bedrag moeten terugbetalen. Het toeslagensysteem en de gehanteerde procedures zijn te ingewikkeld, en leiden te snel tot het ontstaan en groeien van schulden. Wat gaat het kabinet daar fundamenteel aan doen? Wat gaat het kabinet doen aan de ingewikkeldheid van het huidige inkomens- en incassosysteem van overheidsorganisaties? 

Ook gemeenten kunnen het voor mensen makkelijker maken door een vaste contactpersoon aan te wijzen ze optimaal helpt. 50PLUS overweegt een motie hiertoe, tenzij de staatssecretaris  nu reeds aangeeft de gemeenten hiertoe aan te sporen.
Zeker ook perverse kredietverlening, verleidelijke consumptieve kredieten en kopen op afbetaling brengen mensen gemakkelijk in schulden. Wij hameren hier al jaren op. 50PLUS is echt klaar met de exorbitante, wettelijk geoorloofde woekerrentes die – zélfs voor zogenaamde sociale kredietverlening – kunnen oplopen tot wel 14%. Kunt u het nog uitleggen aan mensen dat zij over € 1000,- op hun spaarrekening 0.05 % rente krijgen, maar als ze € 1000,- lenen van die bank 223 (!) keer zoveel rente moeten betalen?
Is hier geen sprake van een pervers verdienmodel?

Wij vragen de staatsecretaris: maak een einde aan dergelijke hoge kredietvergoedingen! Wil de staatssecretaris zich hiervoor sterk gaan maken in het kabinet en de Kamer hierover voor Prinsjesdag te informeren? En voorzitter, ik zeg u, als het kabinet niet voornemens is hier iets aan te doen, dan gaat 50PLUS zoeken naar een meerderheid in deze Kamer om het via een wetsvoorstel af te dwingen  .

De overheid moet zich dus nog meer gaan richten op de bescherming van kwetsbare consumenten. Ondanks zinvolle stappen, zoals de beslagvrije voet, doet de overheid nog steeds te weinig: het voorgestelde spreiden van betaling van boetes met opslagen is niet meer dan een doekje voor het bloeden. 50PLUS vindt dat de overheid moet stoppen met het verdubbelen van schulden. Is de staatssecretaris dat met ons eens? En waarom staat dat niet in uw plan?

50PLUS ziet het als een groot probleem, dat alle schuldeisers moeten meewerken voordat een traject kan starten. Waarom kan er geen verplichte medewerking geëist worden als een meerderheid van de schuldeisers wil meewerken. Graag een reactie.

Vier van de tien gemeenten weigert schuldhulpverlening aan ZZP’ers. De wet gemeentelijke schuldhulpverlening bepaalt echter dat niemand zomaar mag worden uitgesloten van schuldhulpverlening. Wat gaat de staatssecretaris doen om deze groeiende groep mensen beter te helpen? Het Besluit bijstandsverlening Zelfstandigen (Bbz) helpt immers alleen als een bedrijf nog levensvatbaar is, en de schuld in zekere zin ‘beperkt’ blijft.

Divosa en andere organisaties vragen aandacht voor de betaalbaarheid van beschermingsbewind. Er is nu geen sluitende integrale, effectieve aanpak. Zou gemeentelijke regie rond beschermingsbewind hier een oplossing voor kunnen bieden?
Verder vinden wij het ook een goede zaak dat VNG en partners méér werk willen maken van snelheid van schuldhulpverleningstrajecten, en een betere medewerking van schuldeisers; hoe gaat de staatssecretaris gemeenten daarbij helpen?”

© 14 juni 2018