Het ICT-project van de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit is stopgezet. “Terecht een pas op de plaats, maar wat nu?”, vroeg Kamerlid Corrie van Brenk. “Voldoende capaciteit voor controle blijft een zorg.”

Laboratoriumonderzoek - Foto: PublicDomainPictures (Pixabay)

De ontwikkeling en implementatie van het ICT-systeem INSPECT van de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit  (NVWA) is stopgezet. Uit onderzoek van Bureau ICT-Toetsing (BIT) blijkt dat de doelen van het programma niet worden gehaald, dat het veel meer geld gaat kosten en dat ook de deadline niet wordt gehaald. “Het vergt moed om de stekker uit een ICT-project te trekken en te zeggen dat het mislukt is. Voor 50PLUS is het uitgangspunt: beter ten halve keren dan ten hele dwalen een verstandige keuze”, zei Kamerlid Corrie van Brenk in een debat hierover. “Het is goed dat de minister het advies van het Bureau ICT-Toetsing opvolgt en nu stopt met de verdere ontwikkeling van INSPECT. De kosten lopen te ver uit en het tijdspad loopt uit de hand. Herbezinning is verstandig.”

“De minister geeft aan dat in de herbezinningsfase in beeld gebracht wordt wat het stoppen met INSPECT betekent voor het tempo en kwaliteit waarin we de doelen kunnen realiseren. Wanneer heeft de minister dat in beeld en wordt de Kamer hierover geïnformeerd?”

“Minister Schouten meldt dat het stoppen met INSPECT en het realiseren van de beoogde doelen in kleinere, beheersbare stappen zorgt voor een robuuste en meer beheersbare verandering. Kan de minister toelichten waar het verschil zit tussen  de Auditdienst Rijk (ADR) die zich positief uitspreekt over de vierde voortgangsrapportage van NVWA 2020?  Met name over programmabeheersing en de juistheid en volledigheid van de opgenomen informatie terwijl het Bureau ICT-Toetsing BIT stelt dat na vier jaar het programma PI&I en software ontwikkelproces nog steeds niet ‘in control’ is. En dat er gewerkt wordt met onvoldoende kennis van zaken. Dat klinkt ons toch erg tegenstrijdig in de oren. Graag een verheldering.”

Verantwoordelijkheid

“In het jaarplan 2019 stelt de NVWA dat zij geen honderd procent voedselveiligheid kan garanderen. Het begint met de eigen verantwoordelijkheid van bedrijven; zij moeten zich er ten volle van bewust zijn dat ze de voedselveiligheid niet in gevaar mogen brengen. De NVWA toetst kwaliteitssystemen en richt toezicht op resterende risico’s of zwakke plekken. Dit is natuurlijk de crux: producenten MOETEN hun verantwoordelijkheid nemen en zijn daarop aanspreekbaar en afrekenbaar. De toezichthouder gaat uit van vertrouwen in bedrijven die zich aan de regels houden, maar stevig optreedt als dat vertrouwen wordt beschaamd.  Vertrouwen is goed, maar controle is beter. Kan de minister aangeven hoe vaak en hoe stevig er is opgetreden ook voor de mensen die meekijken met dit debat? Wat was bijvoorbeeld de hoogste boete?”

“De NVWA krijgt steeds vaker signalen van voedselfraude via het internet. Zij vragen burgers en bedrijven om risico’s te melden met als doel de veiligheid te bewaken en te vergroten. Hoeveel mensen weten de NVWA te vinden? Heeft de minister daar een overzicht van?”

“Kan de minister aangeven of zij voldoende vertrouwen heeft in de voorbereiding op de Brexit, loopt alles volgens planning? Uit het Rapport Onderzoek beheersing kosteneffectiviteit en efficiëntie NVWA, valt ons deze alinea op:
‘Onze hoofdaanbeveling is, in het kader van een verdere verzakelijking, om het resultaatgerichte sturingsmodel bij de eigenaar, de opdrachtgevers en de opdrachtnemer nader in te vullen.’
Verdere verzakelijking! En in het afgelopen jaar zijn hiertoe al acties ondernomen, zoals het inrichten van een KPI-model. Tja, hoe voorkomen we dat we alleen maar bezig zijn met administratie en een papieren werkelijkheden terwijl het toch gaat om de praktijk? Hoe ziet de minister dit? Willen we wel een verdere verzakelijking? Lopen we niet het risico dat er te veel fte bezig is met KPI’s invullen in plaats van de werkelijke controletaken in het land? Kan de minister hierop reflecteren.”

Dodelijk voor motivatie medewerkers

“Kan de minister aangeven wat zij gaat doen met de aanbevelingen die in hoofdstuk 7 van het rapport feitelijke bevindingen onderzoek kostenopbouw tarieven NVWA (blz. 33, 34 en 45) staan beschreven? Vooral bijlage 1 vraag en antwoorden over kosten vonden wij interessant, maar de vraag blijft wat kunnen we hier nu verder mee? Wat neemt de minister over van de aanbevelingen? Gaat zij de samenstelling van de integrale kostprijs heroverwegen? Ziet ze iets in de alternatieven?”

“Wat 50PLUS betreft is er te rigoureus bezuinigd en zijn de reorganisatie op reorganisatie stapeling dodelijk voor de motivatie van medewerkers. Maar er zijn genoeg zaken om trots op te zijn, zoals de modernisering van het toezicht, daar mag wat ons betreft vol op worden ingezet. Inzet van drones, beeldherkenning, computertechnieken en data-analyses om succesvol toezicht te houden. Complimenten daarvoor, want wij hebben veel respect voor de vele inspecteurs die dag in, dag uit met hart voor hun werk aan de slag zijn. Ik vertrouw erop dat de minister het hiermee eens is. Maar de vraag is en blijft: is de top van de NVWA voldoende ‘in control’?”

© 23 april 2019